axtarma sözü azərbaycan dilində

axtarma

* azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğətində mövcuddur

Yazılış

  • axtarma • 78.1818%
  • Axtarma • 21.8182%

* Sözün müxtəlif mətnlərdə yazılışı.

Mündəricat

OBASTAN VİKİ
Axtarma-Paşalı
Axtarma-Paşalı — Azərbaycan Respublikasının Hacıqabul rayonu ərazisində yerləşən palçıq vulkanı. == Haqqında == Vulkan palçığı 18 hektar sahəni örtüb, ümumi həcmi 220 min kub metrdir. Tullanan məhsulun orta qalınlığı 1 metr 20 sm-dir. Vulkan nəticəsində ərazidə çoxlu çat əmələ gəlib. Çatlardan biri çox böyükdür. Təxminən 2 km-dən artıq məsafəyə uzanıb. Çatın dərinliyi 2 metrə, eni 30 sm-dən 80 sm-ə qədər çatır. Çat həm şimal-qərb, həm cənub-şərq istiqamətində vulkandan keçir. Hazırda vulkan sakitləşib. Adətən palçıq vulkanları püskürəndə alov müşahidə olunur.
Axtarma-Paşalı palçıq vulkanı
Axtarma-Paşalı — Azərbaycan Respublikasının Hacıqabul rayonu ərazisində yerləşən palçıq vulkanı. == Haqqında == Vulkan palçığı 18 hektar sahəni örtüb, ümumi həcmi 220 min kub metrdir. Tullanan məhsulun orta qalınlığı 1 metr 20 sm-dir. Vulkan nəticəsində ərazidə çoxlu çat əmələ gəlib. Çatlardan biri çox böyükdür. Təxminən 2 km-dən artıq məsafəyə uzanıb. Çatın dərinliyi 2 metrə, eni 30 sm-dən 80 sm-ə qədər çatır. Çat həm şimal-qərb, həm cənub-şərq istiqamətində vulkandan keçir. Hazırda vulkan sakitləşib. Adətən palçıq vulkanları püskürəndə alov müşahidə olunur.
Paşalı Axtarma palçıq vulkanı
Paşalı Axtarması palçıq vulkanı - Azərbaycanda olan ən iri palçıq vulkanlarından biridir. == Ümumi məlumat == Bu palçıq vulkanında Osmanbozdağ palçıq vulkanı kimi antiklinalın Böyük hərəmi, Kiçik hərəmi və Qalamədin kəsişdiyi düyündə yerləşir. Bu vulkan relyefdə Ləngəbiz silsiləsinin bir qədər alçalmış gədik hissəsinə uyğun gəlir. Şirvan düzündən 300 m, Pirsaatçayın dərəsindən isə 140 m ucalır. Vulkanın krateri dairəvi formaya yaxın olub vallarla haşiyələnmişdir. Bu valların nisbi yüksəkliyi 5–10 m-ə çatır. Paşalı Axtarması palçıq vulkanı da respublikamızın ən iri və uca (299,5m) palçıq vulkanından biri olduğundan o da aşağı Bakı dövründən başlayaraq dəniz altından azad olmağa başlamışdır. Bu palçıq vulkanı zirvəsi səviyyəsində, ondan cənuba və şimala doğru Ləngəbiz silsiləsinin qərb yamacında aşağı Bakı yaşlı dəniz terrasları intişar tapmışdır.
Torpaqlı Axtarma (palçıq vulkanı)
Torpaqlı Axtarma — Abşeronda palçıq vulkanı. Eninə Qaradağ qırışığının orta hissəsində ən böyük nisbi yüksəkliyə malikdir. Vulkan başqa Qaradağ vulkanları içərisində brekçiyalarından təşkil olunmuş bəndvari silsilə şəklində uçanır. Onun qərb yamacı Pilpilə palçıq vulkanına dovru az-çox meyl edir, şərq yamacında isə alçaq silsilələr müşahidə edilir. Vulkan hüdudlarında qaz, su və palçıq ayıran bir neçə qrifon mövcuddur. Pilpilə palçıq vulkanına doüru yatan yamacdakı qrifonlardan aç miqdarda qaç və palçıq ayırır.
Qaradağ Axtarması palçıq vulkanı
Qaradağ Axtarması palçıq vulkanı eninə Qaradağ qırışığının şərq hissəsində yerləşib, hündürlüyü Torpaqlı Axtarması palçıq vulkanına nisbətən aşaüıdır. 100–150 m ölçüləri olan krater hüdudlarında 35-ə yaxın müxtəlif ölçülü qrifon olmuşdur. Bu qrifonların hamısı qaç, palçıq və su ayırır. Vulkan örtüyünün sahəsi 300 ha, qalınlıüı 110 m, ümumi həcmi 330 mln. m³ olmuşdur. == Mənbə == Yusifov, Elman. Bioloji müxtəliflik: Abşeron yarımadasının təbiət abidələri- Bakı : Nurlar NPM, 2007.
Torpaqlı Axtarması palçıq vulkanı
Torpaqlı Axtarma — Abşeronda palçıq vulkanı. Eninə Qaradağ qırışığının orta hissəsində ən böyük nisbi yüksəkliyə malikdir. Vulkan başqa Qaradağ vulkanları içərisində brekçiyalarından təşkil olunmuş bəndvari silsilə şəklində uçanır. Onun qərb yamacı Pilpilə palçıq vulkanına dovru az-çox meyl edir, şərq yamacında isə alçaq silsilələr müşahidə edilir. Vulkan hüdudlarında qaz, su və palçıq ayıran bir neçə qrifon mövcuddur. Pilpilə palçıq vulkanına doüru yatan yamacdakı qrifonlardan aç miqdarda qaç və palçıq ayırır.

Tezlik illər üzrə

Sözün tezliyi - sözün mətnlərdə hansı tezliklə rast gəlinmə göstəricisidir. Bu rəgəm 1 000 000 söz arasında sözün neçə dəfə meydana gəlməsini göstərir.

Ümumi • 0.45 dəfə / 1 mln.
2004 •••••• 0.34
2007 •••• 0.21
2008 ••••• 0.24
2009 •••••• 0.32
2010 ••••••• 0.36
2011 ••••••••• 0.51
2012 •• 0.09
2013 •••••••••••••••••••• 1.17
2014 •••••• 0.34
2015 •••••• 0.34
2016 •••••••••••••••••• 1.04
2017 •••••••••••• 0.65
2018 •••••••• 0.45
2019 ••••••••••••••• 0.83
2020 •••••••••• 0.53

axtarma sözünün leksik mənası və izahı

axtarma sözünün etimologiyası

  • 1 1. Pendir növüdür, hərfi mənası “alt-üst etmək”, “qarışdırmaq”, “yoğur­maq” deməkdir, mənbələrdə ruscaya “перевалить” kimi tərcümə olunur. Belə hazır­la­nır: isidilmiş (lakin çiy) südə maya vurulur, qabı isti parçaya bükürlər, su üzə çı­­xanda süzür, bərk qarışdırır və sonra motala basırlar. Türk­mən dilində qa­rışdırmaq sözünün sinonimi kimi aqmak feili işlədilir. Aqdar­maq onun təsirli va­riantıdır. Axtarma pendirlə soğ südünün qarışdırılması an­lamını əks etdirə bilər. 2. Bəzi rayonlarda (məsələn, Füzuli rayonunda) üzlü pendiri belə adlan­dırırlar. Borçalı dərəsində hər cür üzlü pendirə yox, motalda saxlanılan və üstünə soğ südü tökülmüş pendirə axtarma deyirlər (soğ südü – qoyun soğulma ərəfə­sində sağılan ən yağlı süddür). Belə pendiri əziz qonaqlar üçün başqa motalların ara­sın­da gizlədir, sonra tapıb seçmək üçün axtarış aparırlarmış. Adı da buradandır. 

    Azərbaycan dilinin etimologiya lüğəti / axtarma

axtarma sözünün sinonimləri (yaxın mənalı sözlər)

axtarma sözünün rus dilinə tərcüməsi

axtarma sözünün fransız dilinə tərcüməsi

axtarma sözü azərbaycan dilinin lüğətlərində

Azərbaycan dastanlarının leksikası

Pendir növüdür. (“Koroğlu” dastanının lüğəti) Prof. B.Əhmədov sözün mənşəyinin iki variantını göstərir. 1. Hərfi mənası “alt-üst etmək”, “qarışdırmaq”, “yoğurmaq” deməkdir. Belə hazırlanır: isidilmiş (lakin çiy) südə maya vurulur, qabı isti parçaya bükürlər, su üzə çıxanda süzür, bərk qarışdırır və sonra motala basırlar. Türkmən dilində “qarışdırmaq” sözünün sinonimi kimi aqmak feili işlədilir. Aqdarmaq onun təsirli variantıdır. Axtarma pendirlə soğ südünün qarışdırılması anlamını əks etdirə bilər. 2. Bəzi rayonlarda üzlü pendiri belə adlandırırlar. Borçalı dərəsində hər cür üzlü pendirə yox, motalda saxlanılan və üstünə soğ südü tökülmüş pendirə axtarma deyirlər (soğ südü-qoyun soğulma ərəfəsində sağılan ən yağlı süddür). Belə pendiri əziz qonaqlar üçün başqa motalların arasında gizlədir, sonra tapıb seçmək üçün axtarış aparırlarmış. Adı da buradan ola bilər (B.Əhmədov. “Etimologiya lüğəti” Bakı, “Altun kitab”, 2015). Axtarma sözü Aşıq Ələsgərin “Dağlar” qoşmasından orta məktəb şagirdlərinə tanışdır (bu söz çox zaman yanlış vurğu ilə tələffüz olunur). Yazın bir ayıdı çox yaxşı çağın, Kəsilməz çeşməndən gözəl yığnağın, Axtarmá motalın, yağın, qaymağın, Zənbur çiçəyindən bal alı dağlar. “Koroğlu” dastanında axtarma sözü yalnız “qənimət” mənasında işlənir: Əsli dəmir olan əksən bükülür. Dəbülğə oynalur, geyim sökülür, Baş kəsilir, axtarmalar çəkilir, Qoç igid qazanır namı meydanda.                               (M.Elyas. “Nəğmələr kitabı”)

Azərbaycan dastanlarının leksikası

Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.

(Füzuli, Xaçmaz, Qusar) üzlü pendir. – Axtarma tutuv (Füzuli)

Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.

"axtarma" sözü ilə başlayan sözlər

Oxşar sözlər

#axtarma nədir? #axtarma sözünün mənası #axtarma nə deməkdir? #axtarma sözünün izahı #axtarma sözünün yazılışı #axtarma necə yazılır? #axtarma sözünün düzgün yazılışı #axtarma leksik mənası #axtarma sözünün sinonimi #axtarma sözünün yaxın mənalı sözlər #axtarma sözünün əks mənası #axtarma sözünün etimologiyası #axtarma sözünün orfoqrafiyası #axtarma rusca #axtarma inglisça #axtarma fransızca #axtarma sözünün istifadəsi #sözlük