ilan sözü azərbaycan dilində

ilan

* azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğətində mövcuddur

Yazılış

  • ilan • 81.3322%
  • İlan • 18.2734%
  • İLAN • 0.3067%
  • iLan • 0.0876%

* Sözün müxtəlif mətnlərdə yazılışı.

Mündəricat

Tezlik illər üzrə

Sözün tezliyi - sözün mətnlərdə hansı tezliklə rast gəlinmə göstəricisidir. Bu rəgəm 1 000 000 söz arasında sözün neçə dəfə meydana gəlməsini göstərir.

Ümumi • 8.19 dəfə / 1 mln.
2000 •••••••••••••••••••• 24, 539.88
2003 0.79
2005 3.37
2006 2.03
2007 0.85
2008 2.68
2009 5.28
2010 8.35
2011 6.18
2012 14.03
2013 24.51
2014 10.47
2015 11.91
2016 7.98
2017 9.27
2018 6.29
2019 4.87
2020 6.76

ilan sözünün leksik mənası və izahı

  • 1 is. 1. Bədəni uzun və qıvrılan ayaqsız, adətən zəhərli dişləri olan sürünən heyvan. Zəhərli ilan. Xallı ilan. – İlanın ağına da lənət, qarasına da lənət. (Məsəl). …Ağabala dərviş gürzə ilanları bazar dalına töküb oynadırdı. Ə.Qəmküsar. [Eyvaz kişi] özünü itirmədi, sağ əli ilə sol qoluna dolanan ilanın boğazından tutub gücü gəldikcə çayın içinə atdı. Ə.Vəliyev. □ İlan çalmaq – ilan vurmaq. Bəziləri də deyirdilər ki, Qara Məliki ilan çalıb öldürüb. M.S.Ordubadi. 2. məc. Məkrli, xain, acıdil, kinli adam haqqında. [Knyaz:] Sən də dəf ol ki, hövsələm bitdi; İkiniz bir ilansınız, nankor! H.Cavid. [Sona:] Məni o qara ilan Kamran aldatdı. H.Nəzərli. [Vaqif:] Basma ayağını bizim torpağa; İlandan, əqrəbdən yar ola bilməz. S.Vurğun. 3. məc. İlan kimi qıvrılan, uzanan şey haqqında. İlan yolu. – [Ələmdar] ilan tatarısını göydə tovlayıb, adam olanın boynuna dolayırdı. S.Rəhimov. ◊ İlan ağzından qurtarmaq – çox təhlükəli, ağır, çətin, çıxılmaz vəziyyətdən qurtarmaq. İlan ağzından qurtulan quş (qurbağa) kimi – çox təhlükəli, ağır, çıxılmaz vəziyyətdən qurtaran adam haqqında. Rübabə qapını bərk itələmiş, ilan ağzından qurtulan quş kimi qaçmışdı. Mir Cəlal. İlan çalmış kimi, elə bil ilan çaldı – bax ilan vurmuş kimi 2-ci mənada. …Qara çadralı qız ilan çalmış kimi yerindən sıçradı. Ə.Məmmədxanlı. İlan dili çıxartmaq, ilan kimi dil çıxartmaq – acizanə yalvarmaq, yazıq-yazıq xahiş etmək, yalvarıb-yaxarmaq. [Güləndam:] Yusif bəy ilan dili çıxardır, elə zarıyır, elə zarıyır, adamın yazığı gəlir. N.Vəzirov. Həmzə … Veysin qabağında gərək ilan kimi dil çıxarda, arvad kimi göz yaşı tökə idi. Ə.Əbülhəsən. İlan əlindən qurtarmaq – birini zülmdən, əziyyətdən, istismardan azad etmək. Bir kimsə tapılmaz yetə savaba; Qurtara fəqiri ilan əlindən. Q.Zakir. İlan gözü kimi – çox az, çox zəif, hissedilməz. [Veys] astaca ora yaxınlaşdıqda ilan gözü kimi işıq süzüldüyünü sezib, qulağını qapıya dayayaraq qulaq asdı. Ə.Əbülhəsən. İlan mələyən – çox isti, quraq və susuz. İlan mələyən çöllər. İlan vuran ala çatıdan qorxar məsəl – başına gəldiyi üçün çox ehtiyatlı, tədbirli hərəkət edən adam haqqında. [Hacı Əhməd:] O səbəbə ki ilan vuran ala çatıdan qorxar. C.Cabbarlı. İlan vurmuş kimi – 1) əziyyətdən, ağrıdan çapalayan, qovrulan adam haqqında. Ala pişik bığlarını eşərək yerin ortasında yatmışdı, çünki bu gecə Kosanın yuxusu ilan vurmuş kimi kəsilmişdi. S.Rəhimov; 2) birdən sıçrayaraq, dik atılaraq, hövlnak. Yasavulbaşı ilan vurmuş kimi yerindən sıçradı. M.Rzaquluzadə. İlana ağı vermək – xəlvəti, əl altından təhrik etmək, gizlindən öyrədib qızışdırmaq. İlanın quyruğunu basmaq – birini qəzəbləndirmək, hirsləndirmək. [Hacı Tağı:] İndi adam vurub öldürmək vaxtı deyil, ilanın quyruğunu niyə basaq? Ə.Əbülhəsən. Dili ilanı yuvadan çıxardır – bax dil1. Elə bil ilan qovub – çox tələsik, təngnəfəs, nəfəsi qaralmış halda. [Əziz] hər gecə səhər alaqaranlığında elə gəlir ki, elə bil uşağı ilan qovub. Ə.Məmmədxanlı.

    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

ilan sözünün etimologiyası

  • 1 Qıvrılmaq feilindən əmələ gəlib. İlanın qıvrılması (yığılıb-açılması) onun mühüm əlamətlərindən biridir. Söz qıvrılan-yığılan-yılan-ilan ardıcıllığı üzrə inkişaf edib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Azərbaycan dilinin etimologiya lüğəti

ilan sözünün sinonimləri (yaxın mənalı sözlər)

  • 1 1. İLAN ..Qıvrılıb özünü günəşə verən zəhərli bir ilan atılıb Ağca xanımın çılpaq qolundan sancdı (S.S.Axundov); MAR (kl.əd.) Kələz ilən, əqrəb ilən, mar ilən; Ağzınadək qəbrin dolar, ağlarsan (M.P.Vaqif). 2. ilan bax xain 1

    Azərbaycan dilinin sinonimlər lüğəti

ilan sözünün rus dilinə tərcüməsi

  • 1 1. змея; 2. змеиный;

    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • 2 I сущ. змея: 1. пресмыкающееся, обычно с ядовитыми зубами. Zəhərli ilan ядовитая змея, gözlüklü ilan очковая змея, zınqırovlu ilan гремучая змея 2. перен. о злом, хитром, коварном человеке. Adam deyil, ilandır он не человек, а змея; ilana dönüb стал змеей II прил. змеиный: 1. относящийся к змее. İlan zəhəri змеиный яд 2. перен. коварный, злобный. İlan baxışı kimin змеиный взгляд чей, ilan baxışlı со змеиным взглядом ◊ ilan kimi fışıldamaq шипеть как змея; ilan kimi sancmaq жалить как змея; ilan ağzından qurtarmaq выбраться из пасти смерти; ilan vuran ala çatıdan qorxar пуганая ворона куста боится; ilan ağzından qaçıb qurtaran qurbağa (quş) kimi, ilan ağzından (boğazından) çıxan kimi о человеке, вышедшем из опасного, рискованного положения; ilan vuran (vurmuş) kimi словно, точно ужаленный; ilan dili çıxarmaq (tökmək), ilan dili çıxarıb yalvarmaq слезно просить, жалобно умолять; ilan kimi qabıq qoymaq из кожи (шкуры) лезть; изо всех сил стараться, работать; ilan kimi qıvrılmaq корчиться (от боли, злобы); ilan əlindən qurtarmaq см. ilan ağzından qurtarmaq; ilan kimi dil çıxarmaq см. ilan dili çıxarmaq, tökmək; ilan gözü kimi об очень слабом свете; ilan mələyən çöllər о засушливых землях, жарком крае, безводной местности; ilan sancan (çalmış) kimi см. ilan vuran (vurmuş) kimi; ilana ağı (zəhər) verən kərtənkələ подстрекатель; ilanı boğazıma (boğazına) salsan (salsalar) да хоть повесь(те), хоть убей(те), ни за что на свете; ilanı özgə əli ilə tutmaq чужими руками жар загребать; ilanı öldürüb balasını (yavrusunu) buraxmaq проявлять непростительное великодушие; ilanın ağına da (böyüyünə də) lənət, qarasına da (kiçiyinə də) все (змеи) одинаково опасны; ilanın quyruğunu basmaq наступить на хвост; ilanın dişini çıxarmaq вырвать жало у змеи; elə bil ilan qovub kimi убежал будто от змеи

    Azərbaycanca-rusca lüğət

ilan sözünün inglis dilinə tərcüməsi

  • 1 I. i. (müst. və məc.) snake, viper; (böyük) serpent; eynəkli ~ cobra; zəhərli ~ poisonous / venomous snake; İlan vuran ala çatıdan qorxar at. söz. ≅ The scalded dog fears cold water II. s. snake (attr.), snake’s; ~ zəhəri snake-venom; ~ dərisi / qabığı snakeskin; ~ dişləyi snake bite; ~ yuvası / deşiyi snake pit

    Azərbaycanca-ingiliscə lüğət

ilan sözünün fransız dilinə tərcüməsi

ilan sözünün ləzgi dilinə tərcüməsi

  • 1 сущ. 1. гъуьлягъ, мурдар; // гъуьлягъин (мес. агъу); 2. пер. рикӀе кин авай, хаин, мецел агъу алай, мез туькьуьл кас; 3. пер. гъуьлягъ хьтин затӀунин гьакъинда; ** ilan ağzından qurtarmaq гъуьлягъдин сивяй акъудун, гзаф хаталу, залан, четин везиятдай акъудун; ilan ağzından qurtulan quş (qurbağa) kimi гъуьлягъдин сивяй акъатай къиб хьтин (хьиз), гзаф хаталу, четин везиятдай акъатай касдин гьакъинда; ilan dili çıxartmaq, ilan kimi dil çıxartmaq гъуьлягъдин мез акъудун, гъулягьди хьиз мез акъудун, минетун, тӀува къведайвал хагьишун, минет-суьнетун; ilan gözü kimi гъуьлягъдин вил хьтин (хьиз), лап тӀимил, лап зайиф; ilan mələyən гъуьлягъар къекъведай, гзаф чими, кьурагь, яд авачир (мес. чуьл); ilan vuran ala çatıdan qorxar Ata. sözü гъуьлягъди ягъайдаз кашудикай кичlе жеда; ilan vurmuş kimi гъуьлягъди ягъайди хьиз а) азиятдикай, тӀалдикай акӀаж хьанвай касдин гьакъинда; б) садлагьана, хкадарна; ilana ağı vermək гъуьлягъдиз агъу гун, хелветдаказ, гъилин кӀаникай худугун, чинеба гьалдарун; dili ilanı yuvadan çıxardar кил. dil¹.

    Azərbaycanca-ləzgicə lüğəti

ilan sözünün türk dilinə tərcüməsi

"ilan" sözü ilə başlayan sözlər

Oxşar sözlər

#ilan nədir? #ilan sözünün mənası #ilan nə deməkdir? #ilan sözünün izahı #ilan sözünün yazılışı #ilan necə yazılır? #ilan sözünün düzgün yazılışı #ilan leksik mənası #ilan sözünün sinonimi #ilan sözünün yaxın mənalı sözlər #ilan sözünün əks mənası #ilan sözünün etimologiyası #ilan sözünün orfoqrafiyası #ilan rusca #ilan inglisça #ilan fransızca #ilan sözünün istifadəsi #sözlük