Qazax sözü azərbaycan dilində

Qazax

* azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğətində mövcuddur

Yazılış

  • Qazax • 92.9515%
  • qazax • 6.9154%
  • QAZAX • 0.1331%

* Sözün müxtəlif mətnlərdə yazılışı.

Mündəricat

OBASTAN VİKİ
Dəmirçilər (Qazax)
Dəmirçilər (Dəmirçilər, Qazax) — Azərbaycanın Qazax rayonunda kənd. Dəmirçilər (Birinci Şıxlı, Qazax) — Azərbaycanın Qazax rayonunda kənd. 14 iyul 1998-ci ildə ləğv edilmişdir.
Qazax
Qazax — Azərbaycanda şəhər, Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati mərkəzi. Qazax vaxtilə oymaq, sultanlıq, sonralar isə qəza mərkəzi olmuşdur. 1909-cu ildən şəhər statusu almış, hazırda isə rayon mərkəzidir. Ehtimallara görə Qazaxın əsası VIII əsrdə ərəb sərkərdəsi Mərvan ibn Məhəmməd tərəfindən qoyulmuşdur. Bu yer haqqında VII əsr hadisələri ilə əlaqədar "Kasak" (Kasaq) kimi ərəb tarixçisi əl-Kufi (IX əsr) də məlumat vermişdir. Toponim özündə qıpçaq mənşəli "qazax" etnik birliyinin adını əks etdirir. Lakin qıpçaqların bir hissəsi bu zonaya sonralar da gəlmişdir. XI–XII əsrlərdə gürcü çarlarının hərbi qüvvə kimi istifadə etmək məqsədilə Şimali Qafqazdan Şərqi Gürcüstana kütləvi surətdə qıpçaq ailələri köçürdükləri məlumdur. Təkcə 1118–1120-ci illərdə gürcü carı IV Qurucu David 45 minlik süvari ordusu olan 225 min qıpcağı Gürcüstanda yerləşdirmişdi. Türkdilli əhali sayca çoxluq təşkil etdiyi üçün Şərqi Gürcüstan XI–XIII əsr gürcü mənbələrində Didi Türkoba (Böyük Türk obası) adlanırdı.
Cəfərli (Qazax)
Cəfərli — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Kənd 1999-cu ildə yaradılmışdır. Cəfərli kəndi Ağstafa çayının sahilində, Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir. Yaşayış məntəqəsi sarıxanlı tayfasının cəfərli tirəsinin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Cəfərli oyk, sadə. Ağsu r-nunun Kəndoba i.ə.v.-də kənd. Şirvan düzündədir; Cəlilabad r-nunun Astanlı i.ə.v.-də kənd. Burovar silsiləsinin ətəyindədir. Yaşayış məntəqələri muğanlı tayfasının cəfərli tirəsinin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır; İmişli r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Mil düzündədir.
Gəncə-Qazax
Gəncə-Qazax iqtisadi rayonu — Ağstafa, Daşkəsən, Gədəbəy, Goranboy, Göygöl, Qazax, Samux, Şəmkir, Tovuz inzibati rayonlarını, Gəncə və Naftalan kimi şəhərləri əhatə etməklə Azərbaycanın qərbində yerləşir. İqtisadi rayon şərqdən Aran iqtisadi rayonuyla, şimal-şərqdən Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonuyla, şimaldan Gürcüstanın Kaxeti diyarıyla, şimal-qərbdən Gürcüstanın Aşağı Kartli (Borçalı) diyarıyla, cənubdan Kəlbəcər-Laçın iqtisadi rayonuyla, Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalıyla, cənubdan və qərbdən Qərbi Azərbaycanın Tavuş bölgəsiylə qonşudur. Gəncə-Qazax iqtisadi rayonunun ən inkişaf etmiş və önəmli şəhəri Gəncədir. İqtisadi rayon əlverişli iqtisadi-coğrafi mövqeyə malikdir. İqtisadi və sosial-mədəni potensialına görə, Gəncə-Qazax Abşeron iqtisadi rayonundan sonra respublikada ikinci yeri tutur. Onun ərazisinin ümumi sahəsi 12,48 min km² olmaqla ölkə ərazisinin 14,4 %-nə bərabərdir. Ərazisinin böyüklüyünə görə Aran iqtisadi rayonundan sonra 2-ci yeri tutur. Relyef xüsusiyyətlərinə qörə rayonun ərazisi 4 zonaya: maili düzənliklər, dağətəyi, orta dağlıq (dəniz səviyyəsindən 1000–2000 metr yüksəklikdə), yüksək dağlıq (dəniz səviyyəsindən 2000 m yüksəklikdə) zonalara ayrılır. Rayonun iqlim şəraiti də bu zonalara müvafiq olaraq müxtəlifdir. İqtisadi rayonun əlverişli təbii şəraiti və iqtisadi-coğrafi mövqeyi əhalinin məskunlaşmasında mühüm rol oynamışdır.
Hüseynbəyli (Qazax)
Hüseynbəyli (əvvəlki adı: Əzizbəyli) — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Əvvəlki adı Əzizbəyli olmuş və 29 may 1996-cı ildən dəyişdirilərək Hüseynbəyli adlandırılmışdır. Əzizbəyli oyk, sadə. Qazax r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Ağstafa çayının sol sahilində, Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Kənd Məşədi Əzizbəyovun şərəfinə adlandırılmışdır. 2009-cu ilin əhalinin siyahıyaalınmasında kəndə 1574 nəfər əhali yaşayır. Əhalinin 796 nəfəri kişilər, 778 nəfəri qadınlar təşkil edir. Abdulla bəy Divanbəyoğlu (1883–1936) — yazıçı, nasir, pedaqoq, 1934-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Dövlət arxivinin müdiri, Azərbaycan Dövlət Elmi-Tədqiqat İnstitutunun tarix və etnoqrafiya şöbəsinin müdiri, Milli ədəbiyyatda nəsrin əsasını qoyanlardan biridir. Məmmədova Əsmər Vəli qizi (1913–1988)- Sosialist əmək qəhrəmani, üç dəfə Lenin ordeni medali ilə təltif edilmişdir.
Kommuna (Qazax)
Bala Çaylı (əvvəlki adı: Kommuna) — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 12 iyun 2018-ci il tarixli, 1190-VQ saylı Qərarı ilə Qazax rayonunun Çaylı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Kommuna kəndi Bala Çaylı kəndi adlandırılmışdır. Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Çaylı kəndin yaxınlığında yerləşir və Çaylı Kommuna da adlanır. Çaylı Kommuna Qazax rayonunun Çaylı inzibati ərazi vahidində kənd. Düzənlikdədir. Kənd XIX əsrin 30-cu illərində Qıraq Kəsəmən və başqa kəndlərdən köçüb gəlmiş ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Coğaz çayının sahilində yerləşən və Çaylı adlanan bu kəndin adına kollektivləşmə illərində rəmzi olaraq Kommuna (lat. "umumi" mənasında olan bu soz burada "icma" mənasında işlənmışdır) komponenti artırılmışdır. 2009-cu ilin əhalinin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 1089 nəfər əhali yaşayır.
Kosalar (Qazax)
Kosalar — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Kəndin tarixi haqqında dəqiq məlumat verən mənbə hələ ki yoxdur. Onun tarixi diqqətlə və elmi şəkildə araşdırılmamışdır. Bir neçə fərziyyələr mövcuddur. Kəndin yaşlı və ağsaqqlarının dediyinə görə bu kənd Kosa Əli və onun kiçik qardaşı Canəli tərəfindən salınıb. Ona görə bu kənd hazırda Kosalar, yəni Kosa Alılar, qonşu kiçik kənd isə Canallı (Yəni Canəlidən törəyənlər) adlanır. Hazırda bu iki kəndin evləri tamamilə birləşmişdir. Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir. Yaşayış məntəqəsi kəndin əsasını qoymuş kosalar nəslinin adını daşıyır. Kənd Qazax rayonundan 5 kilometr şimal-şərqdə, Qazax-Tiflis yolunun şərq tərəfində yerləşir.
Məmməd Qazax
Məmməd Qazax və ya Gülməmməd Gülməmmədov(1899, Qazax rayonu – 1970, Amasya) — Azərbaycan Cümhuriyyətinin zabiti, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin polkovniki. Qarabağ və Zəngəzur döyüşlərində, Əsgəran döyüşündə, Aprel işğalından sonra işğala qarşı baş tutmuş Tərtər üsyanı və Qarabağ üsyanlarında iştirak edib. Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsində iştirak edib. İllərlə Türkiyə Silahlı Qüvvələrində xidmət edib. Gülməmməd Gülməmmədov 1899-cu ildə Qazax mahalının Salahlı kəndində anadan olub. Salahlıda ibtidai məktəbi yaxşı qiymətlərlə başa vurduqdan sonra təhsilini Qoridəki Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasında davam etdirib. 1917-ci ildə təhsilini bitirib vətənə qayıdıb. 1918-ci ildə Azərbaycan Cümhuriyyəti elan olunduqdan sonra Azərbaycan ordusuna qoşulan ilk könüllülərdən olub. Hərbi xidmətə Gəncədə polkovnik Süleyman bəy Əfəndiyevin komandanlıq etdiyi hərbi hissədə başlayıb. Fevral İnqilabından sonra Zaqafqaziya Komissarlığının tələbi ilə Cənubi Qafqazı tərk edən rus hərbi hissələri silahlarını təhvil verməli idilər, lakin bir çox hallarda rus qoşun hissələri silahları təhvil vermək istəmirdilər.
Qarapapaq (Qazax)
Qarapapaq — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Qarapapaq kəndi düzənlik ərazidə yerləşir. Toponim azərbaycanlıların etnoqrafik qrupu olan qarapapaqların adı ilə bağlıdır. Ta qədimdən Cənubi Qafqazda, xüsusilə Kvemo Kartli və Göyçə gölü ətrafında yaşayan qarapapaqların böyük əksəriyyəti siyasi hadisələrlə əlaqədar XIX əsrin əvvəllərində Türkiyə və İrana köçmüşdülər. Rusiyada qalan qarapapaqlar Qazax tayfa birləşməsinin tərkibində və Naxçıvanda yaşamışlar. Qarapapaq oyk., sadə. Qazax r-nunun Ağköynək i.ə.v.-də kənd. Düzənlikdədir. Bu toponim azərbaycanların etnoqrafik qrupu olan qarapapaq larin adı ilə bağlıdır. Qarapapaqlar türk tayfalarından birinin adıdır.
Qazax (dəqiqləşdirmə)
Qazax rayonu — Azərbaycan Respublikasında rayon. Qazax — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati mərkəzi. Qazax sancağı — Osmanlı inzibatı ərazisi. Qazax sultanlığı — Azərbaycanda tarixən mövcud olmuş sultanlıq. Qazax xanlığı — 1465-1847-ci illər mövcud olmuş türk dövləti. Qazax bələdiyyəsi — Azərbaycan Respublikasının Qazax şəhərində bələdiyyə. Qazaxlar — Qazaxıstan Respublikasının titul və əsas xalqı. Qazax dili — Türk dilləri ailəsinə aid dillərdən biri. Qazax distansiyası — Rusiya İmperiyası dövründə mövcud olmuş inzibati-ərazi vahidi. Qazax qəzası — Çar Rusiyası və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə inzibati-ərazi vahidi.
Qazax (şəhər)
Qazax — Azərbaycanda şəhər, Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati mərkəzi. Qazax vaxtilə oymaq, sultanlıq, sonralar isə qəza mərkəzi olmuşdur. 1909-cu ildən şəhər statusu almış, hazırda isə rayon mərkəzidir. Ehtimallara görə Qazaxın əsası VIII əsrdə ərəb sərkərdəsi Mərvan ibn Məhəmməd tərəfindən qoyulmuşdur. Bu yer haqqında VII əsr hadisələri ilə əlaqədar "Kasak" (Kasaq) kimi ərəb tarixçisi əl-Kufi (IX əsr) də məlumat vermişdir. Toponim özündə qıpçaq mənşəli "qazax" etnik birliyinin adını əks etdirir. Lakin qıpçaqların bir hissəsi bu zonaya sonralar da gəlmişdir. XI–XII əsrlərdə gürcü çarlarının hərbi qüvvə kimi istifadə etmək məqsədilə Şimali Qafqazdan Şərqi Gürcüstana kütləvi surətdə qıpçaq ailələri köçürdükləri məlumdur. Təkcə 1118–1120-ci illərdə gürcü carı IV Qurucu David 45 minlik süvari ordusu olan 225 min qıpcağı Gürcüstanda yerləşdirmişdi. Türkdilli əhali sayca çoxluq təşkil etdiyi üçün Şərqi Gürcüstan XI–XIII əsr gürcü mənbələrində Didi Türkoba (Böyük Türk obası) adlanırdı.
Qazax Ardıcı
Qazax ardıcı (lat. Juniperus sabina) — bitkilər aləminin çılpaqtoxumlular şöbəsinin i̇ynəyarpaqlılar sinfinin cupressales dəstəsinin sərvkimilər fəsiləsinin ardıc cinsinə aid bitki növü. Rusiya, Orta Asiya (Qazaxıstan, Qırğızıstan), Rumıniya, Bolqarıstan, Şimali Monqolustan, Çin (Tyan-Şan), Ukrayna və Ermənistanda yayılmışdır. Azərbaycanda yayılması: Naxçıvan MR və Quba rayonu ərazilərində rast gəlinir. Azərbaycanın nadir bitkisidir. NT. Azərbaycanda Quba rayonu meşələrində subalp və alp meşə qurşağında dəniz səviyyəsindən 2000–3000 m hündürlukdə daşlı-qayalı yamaclarda bitir. Azərbaycanda təbii ehtiyatı geniş deyildir. Asimmetrik çətirli, ikievli və ya birevli sürünən alçaqboylu, hündürlüyü 0,5–1 m-ə qədər olan koldur. Gövdəsinin qabığı sığallı və qırmızımtıl – sarı rənglidir. Hündürlüyü 1 m-ə çatir.
Qazax Juzları
Juz— (Qazaxca: жуз jüz جٷز, həmçinin "ordu" və "yüz (sayı) deməkdir). Dəşt-i Qıpçaq bölgəsindəki üç əsas qazax icmasının nəzarət etdiyi ərazilər adlanır. Bu ərazilərin əksəriyyəti indiki Qazaxıstanın sərhədlərini əhatə edir. Böyük Juz (Qazaxca: Ұлы жүз / Ulı jüz / ۇلى جٷز) və ya Uysun ordası. Cənubi və Cənub-Şərqi Qazaxıstan, şimal-qərb Çin (Sincan) və Özbəkistan hissələrini əhatə edir. Orta Juz (Qazaxca: Орта жүз / Orta jüz / ورتا جٷز) və ya Argın ordası. Mərkəzi və Şərqi Qazaxıstanı əhatə edən 6 qəbilədən ibarətdir. Kiçik Juz (Qazaxca: Кіші жүз / Kişi jüz / كٸشٸ جٷز)) və ya Alşin ordusu Qərbi Qazaxıstanı əhatə edən üç tayfadan ibarətdir. Qazax Juzlarının xatırlandığı ilk mənbə XVII əsrə aiddir. Velyaminov Ezernova (1919) görə, juzun yaranmasının səbəbi Daşkənd, Türküstan və Sayram kimi vacib şəhərlərin ələ keçirilməsi idi.
Qazax Xan
Qazak Xan - türk, qazax və altay mifologiyasında əfsanəvi xaqan. Qazaxların atası olaraq qəbul edilir. Alaş Xanın oğludur. Üç oğlu vardır: Bakarıs: Nəsilindən gələnlər "Uluğ cüz"ü yaradırlar. ('Sol qazaxları' və ya 'Böyük Otağ') Akarıs: Soyundan gələnlər "Orta cüz"ü yaradırlar. ('Orta qazaxları' və ya 'Orta Otağ') Yanarıs: Soyu "Kiçik cüz" adıyla yad edilmişdir. ('Sağ qazaxları' və ya 'Kiçik Otağ') Qazax cüzlərinin necə meydana gəldiyi haqqında bir çox rəvayət vardır. Bunlardan ən çox bilinəni, yüzlərlə il əvvəl otuz iki qəbiləyə hakim olan Arıstan Xan və oğlu Alaş ilə əlaqədardır. Arıstan Xan, oğulu Alaş'a ilk il Uysun idarəsində yüz nəfər, ikinci il Bolat idarəsində yüz nəfər və üçüncü il də Aşlın idarəsində yüz nəfər verir. Bu üç yüz nəfərlə gəzən Alaş, ətrafındakı xalqları əmri altına alar.
Qazax atı
Dilbaz atı (həmçinin, Dəliboz, Dilboz və ya Qazax atı) — XVIII əsrin sonu, XIX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda yetişdirilmiş at cinsi. Azərbaycan Respublikasında milli at cinsidir Yerli Azərbaycan atlarının qədim cinslərindən biridir. Dilbaz atı təqribən XVIII əsrin sonu, XIX əsrin əvvəllərində yerli atların Şərq atları ilə çarpazlaşdırılması əsasında və Qarabağ cinsinin təsiri altında Qazax qəzasında yaradılmışdır. Bir az Qarabağ atlarına oxşayır. Bu şərqi minik at növü Azərbaycanın Qazax, Ağstafa və Tovuz rayonlarında formalaşmışdır. Bəzi ədəbiyyatlarda bu at Azərbaycan "Qazax" atı kimi və ya Azərbaycan atı kimi əks olunmuşdur. Cinsin adı zaman keçdikcə bir neçə dəfə dəyişib, ona "Dəliboz", "Diliboz", "Dilbaz", "Dilboz" da deyirlər. Atçılığın inkişafında Qazaxın Xanlıqlar kəndində olan tanınmış Dilbozlar nəsli, habelə, Allahyar bəy Zülqədərli və onun sülalənin nümayəndələri böyük rol oynamışdır. Dilbozlar nəslin nümayəndələri 300 ildən artıq Qazax atının cinsləşməsinə qayğı göstərmiş və ona öz adını vermişdir. 1867-ci ildə Ümumrusiya At Sərgisində Dilboz bəylərinə məxsus Uzelok ləqəbli at yüksək mükafat almışdır.
Qazax boyları
Juz— (Qazaxca: жуз jüz جٷز, həmçinin "ordu" və "yüz (sayı) deməkdir). Dəşt-i Qıpçaq bölgəsindəki üç əsas qazax icmasının nəzarət etdiyi ərazilər adlanır. Bu ərazilərin əksəriyyəti indiki Qazaxıstanın sərhədlərini əhatə edir. Böyük Juz (Qazaxca: Ұлы жүз / Ulı jüz / ۇلى جٷز) və ya Uysun ordası. Cənubi və Cənub-Şərqi Qazaxıstan, şimal-qərb Çin (Sincan) və Özbəkistan hissələrini əhatə edir. Orta Juz (Qazaxca: Орта жүз / Orta jüz / ورتا جٷز) və ya Argın ordası. Mərkəzi və Şərqi Qazaxıstanı əhatə edən 6 qəbilədən ibarətdir. Kiçik Juz (Qazaxca: Кіші жүз / Kişi jüz / كٸشٸ جٷز)) və ya Alşin ordusu Qərbi Qazaxıstanı əhatə edən üç tayfadan ibarətdir. Qazax Juzlarının xatırlandığı ilk mənbə XVII əsrə aiddir. Velyaminov Ezernova (1919) görə, juzun yaranmasının səbəbi Daşkənd, Türküstan və Sayram kimi vacib şəhərlərin ələ keçirilməsi idi.
Qazax bələdiyyələri
Qazax bələdiyyələri — Qazax rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən bələdiyyələr. Azərbaycanda bələdiyyə sistemi 1999-cu ildə təsis olunub. "Bələdiyyələrin statistik ərazi təsnifatı" (PDF). stat.gov.az. 2021-08-21 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-05-03.
Qazax bələdiyyəsi
Qazax bələdiyyələri — Qazax rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən bələdiyyələr. Azərbaycanda bələdiyyə sistemi 1999-cu ildə təsis olunub. "Bələdiyyələrin statistik ərazi təsnifatı" (PDF). stat.gov.az. 2021-08-21 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-05-03.
Qazax bəyləri
Qazax bəyləri—Azərbaycanın Qazax bölgəsinə mənsub zadəganlar:
Qazax dastanları
Qazax folkloru, o cümlədən qazax dastanları uzun əsrlər boyu inkişaf yolu keçmiş və müxtəlif dövrlərdə formalaşmışdı. Tədqiqatçılar qazax qəhrəmanlıq dastanının yaranmasını Qızıl Orda dövrünə aid edərək ayrı-ayrı epik əsərlərin XIV əsrin sonunda və XV-XVI əsrlərdə təşəkkül tapdığını qeyd edirlər. Qazax dastanlarında xalqın ictimai-siyasi həyatında baş vermiş hadisələr, o cümlədən xalqın azadlıq, haqq-ədalət uğrunda tarixi mübarizəsi, gələcəklə bağlı arzu və diləkləri əsas yer tutur. Günümüzədək yaşadılan qazax dastanları, əsasən, qəhrəmanlıq və sosial-məişət dastanları olmaqla iki qrupa bölünür. Qəhrəmanlıq dastanlarının əsas mövzusunu dastanın əsas qəhrəmanları olan igid batırlar tərəfindən doğma vətənin yadelli işğalçılardan qorunması təşkil edir. Bu qəhrəmanlar torpağa sevgi, düşmənə nifrət, dönməzlik, şücaət, mərdlik kimi xalqın malik olduğu ən üstün keyfiyyətləri təcəssüm etdirirlər. Belə dastanlara “Alpamıs”, “Qoblandı batır”, “Er Sayın”, “Er Tarqın”, “Er Kökşe”, “Qambar batır”, “Qırx batır” dastanları və s. aiddir. Bu dastanlar həm də irihəcmli olması ilə diqqəti cəlb edir. Məsələn, “Qoblandı batır” dastanı 10 000 misra təşkil edir.
Qazax dialekti
Qazax dialekti və ya Qazax ləhcəsi — Azərbaycan dilinin qərb dialektləri qrupuna daxil olan dialekt. Azərbaycanın Qazax, Ağstafa və Tovuz rayonlarında, Gürcüstanın Dmanisi və Marneuli bələdiyyələrində geniş yayılmışdır. Qazax dialektində, eləcə də Azərbaycan ədəbi dilində 9 sait fonem var. Amma bu ləhcədə onların uzun və qısa variantları var. Onda ilkin uzunluq yoxdur, o, müəyyən samitlərin, əsasən h, y, qismən v, ğ, k, n, l səslərinin düşməsi nəticəsində yaranır. Uzanma əsasən a, ə, o, ö, qismən e, i, u, ü saitləri ilə əlaqəlidir. Məsələn, ā (ikiqat a) da < daha (hələ), ça < çağa (yeni doğulmuş); ə̃ — də̃ < dəyə (ayaqda), sə̃r < səhər, Zə̃m < Zəyəm (Şəmkir r-nunda kənd); ī — īd < igid (cigit), īrmi < iyirmi (iyirmi), çid < çiyid; ē — dēr < deyir, yēr < yeyir; ō — dōr < doyur (doyur), dōğa < dovğa; õ — dõr < döyür (vurur), qarõz < qara göz (qara göz); ū — qurdūm < qurdugum (mən tikdirmişəm); ŭ — gŭm < güyüm (mis küp). Saitlər Sandhi ilə də uzadılır: bizə̃l < bizə gəl (bizə gəl), nəsirdi < nə gəzirdi (başqa yerdə olmaq). Qazax dialektində qapalı saitlərin ''(ı, i, u, ü)'' qısa variantları vardır. Qısalıq, bir qayda olaraq, kökün birinci vurğusuz hecasında görünür, məsələn: ''kilim, sini, qıfıl, qutu''.
Qazax dili
Qazaxca ya da Qazax Türkcəsi (qaz. Қазақша, қазақ тілі / Qazaqşa, qazaq tili, قازاقشا، قازاق تىلى ) — türk dilləri ailəsinin qıpçaq qoluna aid dil, Qazaxıstan Respublikasının rəsmi dili və qazax xalqının doğma dili. Quruluş və tələffüz baxımından qaraqalpaq, noqay, və qırğız dillərini qazaxcaya ən yaxın olan türk dilləri olaraq hesab etmək olar. Əsasən Qazaxıstan ərazisində, Monqolustanın qərbindəki Bayan-Ölgii aymağında (qazaxca "Bayölke", yəni "Bayölkə / Bəyölkə; varlı, bərəkətli diyar" deməkdir) və az sayda digər aymaqlarda, qismən olaraq Rusiyanın qazaxlar yaşayan bəzi sərhədyanı bölgələrində (Həştərxan vilayəti, Orenburq vilayəti, Altay Respublikasının cənubundakı Koş-Aqaç / Koş-Aqaş (yəni "Qoşaağac") rayonunda), Çinin qərbindəki Şincan Uyğur Muxtar əyalətinin şimalındakı Yili / İli Qazax Muxtar dairəsində (xüsusilə onun Taçenq / Tarbağatay və Altay dairələrində), Hami / Qumul dairəsinin Balıkun / Barköl Qazax Muxtar rayonu, Çanqji (uyğurca "Sanci", lakin böyük ehtimalla təmiz çincə toponimdir) Hui Muxtar dairəsinin Mulei / Mori Qazax Muxtar dairəsində, və həmçinin Qansu əyalətinin Ciutsuan şəhəri / Sucau bölgəsinə bağlı Akesai / Aqsay (yəni "Ağçay") Qazax Muxtar dairəsində geniş yayılmışdır.
Qızılhacılı (Qazax)
Qızılhacılı — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Qızılhacılı kəndi Qarabağ müharibəsi dövründə Ermənistan Ordusu tərəfindən tam işğal olunub və dağıdılıb. Hal-hazırda kəndin böyük hissəsi işğaldan azad olunub, lakin kəndin bir hissəsi hələ də cəbhə xəttində yerləşir. 2010-cu ilin yanvar ayında Ermənistan Silahlı Qüvvələri daha bir vəhşilik törədərək gecə zamanı kənd qəbiristanlığını dağıdıblar. Təqribən 30 məzar tamamilə dağıdılıb. Bir gün əvvəl dəfn edilən bir nəfərin məzarının üzərinə isə taxtadan hazırlanmış xaç işarəsi qoyulub. Kənd 11 may 1992-ci ildən Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdi. 19 aprel 2024-cü il tarixində Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası arasında sərhəddə Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini Şahin Mustafayevin və Ermənistan Respublikası Baş nazirinin müavini Mqer Qriqoryanın sədrliyi ilə Azərbaycan Respublikası ilə Ermənistan Respublikası arasında dövlət sərhədinin delimitasiyası üzrə Dövlət Komissiyası və Ermənistan Respublikası ilə Azərbaycan Respublikası arasında dövlət sərhədinin delimitasiyası və sərhəd təhlükəsizliyi məsələləri üzrə Komissiyanın səkkizinci görüşü keçirilib. Görüşdə Qazaxın Bağanıs Ayrım, Aşağı Əskipara, Xeyrimli, Qızılhacılı kəndlərinin Azərbaycana geri qaytarılması barədə razılıq əldə edilib. 24 may 2024-cü il tarixində Azərbaycan Dövlət Sərhəd Xidməti tərəfindən nəzarətə götürülüb.
Sofulu (Qazax)
Sofulu – Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun Cəfərli inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycanın Ermənistan ərazisindəki 3 eksklav ərazisindən biridir. Kənd 27 aprel 1992-ci ildən Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir.. Yaşayış obyekti sofulu tayfasının adı ilə bağlıdır. Sofulular keçmişdə yayı indiki Ermənistanın Sisyan rayonunda, qışı isə Qarabağda keçirirdilər. Sonralar onlann oturaq həyata keçmələri ilə bağlı Azərbaycanda bir neçə Sofulu kəndi meydana gəldi. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 182 nəfər əhali yaşayır. Əhalinin 80 nəfəri kişilər, 102 nəfəri qadınlardan ibarətdir. Vilayət Hacıyev (1950) - Azərbaycan filoloqu, tərcüməçi, Azərbaycan Dillər Universitetinin Tərcümə fakültəsinin dekanı, universitetdəki Avstriya Kitabxanasının elmi rəhbəri, dosent. Azərbaycan Respublikasi Qazax Rayon İcra Hakimiyyəti.
Xanlıqlar (Qazax)
Xanlıqlar (əvvəlki adı: Musaköy) — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 26 iyul 1994-cü il tarixli, 868 saylı Qərarı ilə Qazax rayonunun Musaköy kəndi Xanlıqlar kəndi, Musaköy kənd inzibati-ərazi vahidi Xanlıqlar kənd inzibati-ərazi vahidi adlandırılmışdır. Kənd bir müddət Musaköy adlanmışdır. Yerli əhali kəndin adını Musa adlı türk sərkərdəsinin burada dəfn olunması və ya XVIII əsrdə qazaxlıların tərkibində olan musalı elatının burada məskunlaşması ilə bağlayır. 1994-cü ildən kənd öz qədim adını almışdır. Kəndin ərazisi Qazax xanlarına məxsus mülk yeri olduğundan belə adlandırılmışdır. Kənd Ağstafaçayın sahilində, dağətəyi ərazidə yerləşir. 2021-ci ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 6149 nəfər əhali yaşayır. Əhalinin 3082 nəfəri kişilər, 2967 nəfəri qadınlardan ibarətdir. Hacı Allahyar ağa Dilbazov (?-1866) — Azərbaycan nəqşibəndi.
Azərbaycan-Qazaxıstan futbol matçlarının siyahısı
08.06.1993 Tehran BT Azərbaycan – Qazaxıstan (U-21) 3:3 28.04.2004 Almatı YO Qazaxıstan – Azərbaycan 2:3 06.09.2006 Bakı AÇSO Azərbaycan – Qazaxıstan 1:1 09.03.2007 Çimkənd BT Qazaxıstan – Azərbaycan 1:0 06.06.2007 Almatı AÇSO Qazaxıstan – Azərbaycan 1:1 03.02.2008 Antalya YO Azərbaycan – Qazaxıstan 0:0 03.06.2011 Astana AÇSO Qazaxıstan – Azərbaycan 2:1 06.09.2011 Bakı AÇSO Azərbaycan – Qazaxıstan 3:2 26.03.2016 Antalya YO Azərbaycan – Qazaxıstan 0:1 05.06.2018 Astana YO Qazaxıstan – Azərbaycan 3:0 03.06.2022 Astana ML Qazaxıstan – Azərbaycan 2:0 25.09.2022 Bakı ML Azərbaycan — Qazaxıstan 3:0 11.06.2024 Haladaş YO Azərbaycan — Qazaxıstan 3:2 21.01.2014 Antalya YO Azərbaycan – Qazaxıstan 1:0 04.06.2018 Astana YO Qazaxıstan – Azərbaycan 1:1 07.06.2022 Qəbələ, Azərbaycan YO Azərbaycan – Qazaxıstan 1:1 10.06.2022 Qəbələ, Azərbaycan YO Azərbaycan – Qazaxıstan 2:1 04.06.2024 Tiraspol, Moldova BT Azərbaycan – Qazaxıstan 2:0 31.10.2009 Bakı, Azərbaycan AÇSO Azərbaycan – Qazaxıstan 3:1 24.08.2010 Palanqa, Litva BT Azərbaycan – Qazaxıstan 3:1 27.04.2011 Almatı, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 2:3 27.08.2011 Palanqa, Litva BT Azərbaycan – Qazaxıstan 4:0 02.05.2012 Almatı, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 1:1 p. 5:4 31.05.2012 Bakı, Azərbaycan BT Azərbaycan – Qazaxıstan 4:0 11.01.2017 Sankt-Peterburq BT Azərbaycan – Qazaxıstan 2:2 29.04.2017 Podqoritsa, Monteneqro BT Azərbaycan – Qazaxıstan 1:1 pen. 3:4 26.08.2018 Astana, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 1:1 19.11.2019 Patra, Yunanıstan AÇSO, Qazaxıstan – Azərbaycan 2:0 11.04.2015 Bakı, Azərbaycan. UEFA-nın İnkişaf turniri. Azərbaycan – Qazaxıstan 4:0 SSRİ çempionatı, güclülər dəstəsi — "Kayrat" — "Neftçi" 40 +20=4–16 48–48 SSRİ çempionatı, birinci dəstə — "Kayrat" — "Neftçi" 18 +6=7–5 22–20 SSRİ kuboku — "Kayrat" — "Neftçi" 3 +0=1–2 3–5 "Birlik kuboku" 17.01.2006 Moskva - "Aktobe" – "Neftçi" 1:1 22.01.2008 Sankt-Peterburq - "Aktobe" – "Xəzər Lənkəran" 1:0 23.01.2009 Moskva - "Aktobe" – "İnter" 1:0 19.01.2010 Moskva - "Aktobe" – "Bakı" 2:0 "Yoldaşlıq görüşləri" 17.01.2008 Antalya - "Neftçi" – "Kayrat" 2:2 21.01.2008 Antalya - "Qarabağ" – "Ordabası" 2:1 14.01.2009 Antalya - "Xəzər Lənkəran" – "Aktobe" 3:1 22.01.2009 Antalya - "Xəzər Lənkəran" – "Atırau" 1:0 09.01.2011 Antalya - "İnter Bakı" – "Taraz" 2:1 21.01.2011 Antalya - "Bakı" – "Akjaik" 3:0 22.01.2011 Antalya - "Bakı" – "Şaxtyor Karaqanda" 1:1 16.08.2011 Bakı - "İnter Bakı" (U-10) – "Aktau" (UGİM) 10:1 16.01.2012 Sankt Peterburq, Rusiya BT Merke (U-14) - Neftçi (U-14) 0:3 21.01.2012 Antalya - "Neftçi" – "Aktobe" 1:1 21.01.2012 Antalya - "Simurq" – "Kaysar" 1:1 26.01.2012 Antalya - "Kəpəz" – "Atırau" 4:1 17.01.2013 Antalya - "Simurq" – "Akjaik" 0:1 19.01.2013 Antalya - "Xəzər Lənkəran" – "Jetısu" 1:1 21.01.2013 Antalya - "Neftçi" – "Aktobe" 3:2 30.01.2013 Antalya - "İnter Bakı" – "Ordabası" 2:0 13.01.2014 Antalya - "Qəbələ" – "Tobol" 2:1 18.01.2014 Antalya - "İnter Bakı" – "Aktobe" 1:1 20.01.2014 Antalya - "Qəbələ" – "Spartak Semey" 1:1 21.01.2014 Antalya - "Neftçi" – "Tobol" 4:2 13.01.2015 Antalya - "Simurq" – "Şaxtyot Karaqanda" 3:1 14.01.2015 Antalya - "İnter Bakı" – "Kayrat" 3:1 18.01.2015 Antalya - "Simurq" – "İrtış" 0:3 19.01.2015 Antalya - "Qəbələ-2" – "Tobol-2" 0:2 23.02.2015 Antalya - Azərbaycan (U-21) - Atırau 2:1 16.01.2016 Antalya, Türkiyə YO Zirə – Ordabası 1:4 17.01.2016 Antalya, Türkiyə YO Sumqayıt – Akjayık 1:0 19.01.2016 Antalya, Türkiyə YO Sumqayıt – İrtış -:- 23.01.2016 Antalya, Türkiyə YO İnter Bakı – Atırau 0:0 14.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Azərbaycan (U-21) – Okjetpes 2:2 15.01.2017 Antalya, Türkiyə YO İnter Bakı – Ordabası 0:0 15.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Şəmkir – Kıran 2:1 17.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Şəmkir – Okjetpes 1:0 18.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Şəmkir – Tobol 1:1 19.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Qəbələ – Ordabası 0:0 19.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Səbail – Kıran 2:4 19.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Sumqayıt – Atırau 1:2 22.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Qarabağ – Atırau 0:1 15.01.2019 Antalya, Türkiyə YO Sumqayıt – Jetısu 1:1 16.01.2019 Antalya, Türkiyə YO Sabah – Tobol 2:2 23.01.2019 Antalya, Türkiyə YO Keşlə – Atırau 1:3 15.01.2020 Antalya, Türkiyə YO Səbail – Jetısu 0:1 19.01.2020 Antalya, Türkiyə YO Sabah – Kaysar 3:1 22.01.2020 Antalya, Türkiyə YO Qarabağ – Jetısu 1:0 25.01.2020 Antalya, Türkiyə YO Sumqayıt - Şaxtyor Karaqanda 4:2 21.10.2021 Bakı, Azərbaycan UEFA KL Qarabağ - Kayrat 2:1 11.01.2023 Antalya, Türkiyə YO Şamaxı - Kaysar 0:0 17.01.2023 Antalya YO Turan – Jetısu 2:0 18.01.2023 Antalya, Türkiyə YO Kəpəz – Kaysar 3:0 26.07.2017 Bakı YO Azərbaycan – Qazaxıstan 1:0 29.07.2017 Bakı YO Azərbaycan – Qazaxıstan 4:2 16.06.2015 Çimkənd, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 0:2 18.05.2017 Çimkənd, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 2:3 21.04.2012 Tbilisi, Gürcüstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 0:2 07.08.2013 Kendzejin-Kozle, Polşa AÇSO Azərbaycan - Qazaxıstan 2:0 19.06.2015 Çimkənd, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan (U-19) 0:7 22.03.2023 Bosniya və Herseqovina AÇSO Azərbaycan - Qazaxıstan 2:0 17.04.2015 Bakı BT Azərbaycan – Qazaxıstan 0:0 pen. 5:4 04.05.2024 Minsk, Belarus BT Azərbaycan – Qazaxıstan 2:2 pen.
Azərbaycan (Cənubi Qazaxıstan vilayəti)
Azərbaycan (qaz. Әзербайжан) — Cənubi Qazaxıstan vilayətinin Saryaqaş rayonunda kənd.
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Qazax filialı
Bakı Dövlət Universitetinin Qazax filialı — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi. Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Qazax filialı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli 349 nömrəli Fərmanı ilə Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Qazax filialının bazasında yaradılmışdır. Qazax filialı 2000–2001-ci tədris ilində öz fəaliyyətinə çoxpilləli ali təhsil sisteminin bakalavr dərəcəsində "İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası", "Məktəbəqədər təhsilin pedaqogikası və metodikası", "Tarix və hüquq" ixtisasları üzrə ali pedaqoji təhsilli mütəxəssislərin hazırlanması, pedaqoji kadrların ixtisasının artırılması, təkmilləşdirilməsi və yenidənhazırlanması işini həyata keçirməklə başlamışdır. 2000–2001-ci tədris ilinə filial 38 nəfər tələbə qəbulu ilə başlamışdır. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 457 saylı 14.06.1999-cu il tarixli "Ekseriment aparılması barədə", 609 saylı 21.07.2000-ci il tarixli "Ekserimental ali baza təhsili proqramların təsdiqi barədə" və 640 saylı 10.19.99-cu il tarixli "Tələbələrin biliyinin qiymətləndirilməsinin çoxballı sistemi haqqında müvəqqəti Əsasnamənin təsdiqi barədə" əmrləri rəhbər tutaraq filialda I kurslarda tədris prosesi nazirliyin 23.08.2000-ci il tarixli təsdiqlənmiş eksperimental tədris planları, yuxarı kurslarda isə nazirlik tərəfindən 06.08.1997-ci il tarixində təsdiq olunmuş tədris planları əsasında aparılmışdır. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 8 yanvar 2001-ci il tarixli 8810/11–14 saylı məktubu ilə Gəncə Dövlət Universitetinin Qazax tədris müəssisəsinin "İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası" ixtisasının 291, o cümlədən, əyani 218, qiyabi 73 tələbəsi filiala köçürüldükdən sonra əyani və qiyabi şöbələrdə 376 nəfər tələbə olmuşdur. Bundan sonra filialda ilkin müəllim hazırlığı fakültəsi və dörd kafedra ("Riyaziyyat və texniki fənlər", "Azərbaycan dili və ədəbiyyatı", "Pedaqogika və ictimai fənlər", "Tibbi biliklərin əsasları və bədən tərbiyəsi") fəaliyyət göstərmişdir. Filial ixtisasartırma təhsili üzrə Tovuz, Gədəbəy, Ağstafa, Qazax, Şəmkir RTŞ-i ilə ikitərəfli müqavilə bağlamış, ixftisasartırma, yenidənhazırlanma və müəllimlərin təkmilləşdirilməsi prosesində fasiləsizliyi təmin etmək üçün bir sıra tədbirlər həyata keçirmişdir. Filialda iki fakültə — "İlkin müəllim hazırlığı" və "İxtisasartırma və yenidənhazırlanma" fakültəsi, beş kafedra – "Humanitar fənlər", "Azərbaycan dili, ədəbiyyat və onların tədrisi metodikası", "Riyaziyyat və informatika", "Xarici dillər", "Ümumi fənlər" kafedraları fəaliyyət göstərir. Bundan başqa filialda üç kabinet — "Əlavə təhsilə metodik xidmət", "Müasir təlim metodları və dayaq məntəqələri ilə iş", "Kredit sistemi və tələbə nailiyyətlərinin qiymətləndirilməsi" kabinetləri və iki laboratoriya – "Təbiət elmləri" və "Folklor" laboratoriyaları, eləcə də kompüter mərkəzi fəaliyyət göstərmişdir.
Azərbaycan Müəllimlər İnstitutu (Qazax filialı)
Bakı Dövlət Universitetinin Qazax filialı — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi. Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Qazax filialı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli 349 nömrəli Fərmanı ilə Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Qazax filialının bazasında yaradılmışdır. Qazax filialı 2000–2001-ci tədris ilində öz fəaliyyətinə çoxpilləli ali təhsil sisteminin bakalavr dərəcəsində "İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası", "Məktəbəqədər təhsilin pedaqogikası və metodikası", "Tarix və hüquq" ixtisasları üzrə ali pedaqoji təhsilli mütəxəssislərin hazırlanması, pedaqoji kadrların ixtisasının artırılması, təkmilləşdirilməsi və yenidənhazırlanması işini həyata keçirməklə başlamışdır. 2000–2001-ci tədris ilinə filial 38 nəfər tələbə qəbulu ilə başlamışdır. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 457 saylı 14.06.1999-cu il tarixli "Ekseriment aparılması barədə", 609 saylı 21.07.2000-ci il tarixli "Ekserimental ali baza təhsili proqramların təsdiqi barədə" və 640 saylı 10.19.99-cu il tarixli "Tələbələrin biliyinin qiymətləndirilməsinin çoxballı sistemi haqqında müvəqqəti Əsasnamənin təsdiqi barədə" əmrləri rəhbər tutaraq filialda I kurslarda tədris prosesi nazirliyin 23.08.2000-ci il tarixli təsdiqlənmiş eksperimental tədris planları, yuxarı kurslarda isə nazirlik tərəfindən 06.08.1997-ci il tarixində təsdiq olunmuş tədris planları əsasında aparılmışdır. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 8 yanvar 2001-ci il tarixli 8810/11–14 saylı məktubu ilə Gəncə Dövlət Universitetinin Qazax tədris müəssisəsinin "İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası" ixtisasının 291, o cümlədən, əyani 218, qiyabi 73 tələbəsi filiala köçürüldükdən sonra əyani və qiyabi şöbələrdə 376 nəfər tələbə olmuşdur. Bundan sonra filialda ilkin müəllim hazırlığı fakültəsi və dörd kafedra ("Riyaziyyat və texniki fənlər", "Azərbaycan dili və ədəbiyyatı", "Pedaqogika və ictimai fənlər", "Tibbi biliklərin əsasları və bədən tərbiyəsi") fəaliyyət göstərmişdir. Filial ixtisasartırma təhsili üzrə Tovuz, Gədəbəy, Ağstafa, Qazax, Şəmkir RTŞ-i ilə ikitərəfli müqavilə bağlamış, ixftisasartırma, yenidənhazırlanma və müəllimlərin təkmilləşdirilməsi prosesində fasiləsizliyi təmin etmək üçün bir sıra tədbirlər həyata keçirmişdir. Filialda iki fakültə — "İlkin müəllim hazırlığı" və "İxtisasartırma və yenidənhazırlanma" fakültəsi, beş kafedra – "Humanitar fənlər", "Azərbaycan dili, ədəbiyyat və onların tədrisi metodikası", "Riyaziyyat və informatika", "Xarici dillər", "Ümumi fənlər" kafedraları fəaliyyət göstərir. Bundan başqa filialda üç kabinet — "Əlavə təhsilə metodik xidmət", "Müasir təlim metodları və dayaq məntəqələri ilə iş", "Kredit sistemi və tələbə nailiyyətlərinin qiymətləndirilməsi" kabinetləri və iki laboratoriya – "Təbiət elmləri" və "Folklor" laboratoriyaları, eləcə də kompüter mərkəzi fəaliyyət göstərmişdir.
Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Qazax filialı
Bakı Dövlət Universitetinin Qazax filialı — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi. Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Qazax filialı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli 349 nömrəli Fərmanı ilə Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Qazax filialının bazasında yaradılmışdır. Qazax filialı 2000–2001-ci tədris ilində öz fəaliyyətinə çoxpilləli ali təhsil sisteminin bakalavr dərəcəsində "İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası", "Məktəbəqədər təhsilin pedaqogikası və metodikası", "Tarix və hüquq" ixtisasları üzrə ali pedaqoji təhsilli mütəxəssislərin hazırlanması, pedaqoji kadrların ixtisasının artırılması, təkmilləşdirilməsi və yenidənhazırlanması işini həyata keçirməklə başlamışdır. 2000–2001-ci tədris ilinə filial 38 nəfər tələbə qəbulu ilə başlamışdır. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 457 saylı 14.06.1999-cu il tarixli "Ekseriment aparılması barədə", 609 saylı 21.07.2000-ci il tarixli "Ekserimental ali baza təhsili proqramların təsdiqi barədə" və 640 saylı 10.19.99-cu il tarixli "Tələbələrin biliyinin qiymətləndirilməsinin çoxballı sistemi haqqında müvəqqəti Əsasnamənin təsdiqi barədə" əmrləri rəhbər tutaraq filialda I kurslarda tədris prosesi nazirliyin 23.08.2000-ci il tarixli təsdiqlənmiş eksperimental tədris planları, yuxarı kurslarda isə nazirlik tərəfindən 06.08.1997-ci il tarixində təsdiq olunmuş tədris planları əsasında aparılmışdır. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 8 yanvar 2001-ci il tarixli 8810/11–14 saylı məktubu ilə Gəncə Dövlət Universitetinin Qazax tədris müəssisəsinin "İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası" ixtisasının 291, o cümlədən, əyani 218, qiyabi 73 tələbəsi filiala köçürüldükdən sonra əyani və qiyabi şöbələrdə 376 nəfər tələbə olmuşdur. Bundan sonra filialda ilkin müəllim hazırlığı fakültəsi və dörd kafedra ("Riyaziyyat və texniki fənlər", "Azərbaycan dili və ədəbiyyatı", "Pedaqogika və ictimai fənlər", "Tibbi biliklərin əsasları və bədən tərbiyəsi") fəaliyyət göstərmişdir. Filial ixtisasartırma təhsili üzrə Tovuz, Gədəbəy, Ağstafa, Qazax, Şəmkir RTŞ-i ilə ikitərəfli müqavilə bağlamış, ixftisasartırma, yenidənhazırlanma və müəllimlərin təkmilləşdirilməsi prosesində fasiləsizliyi təmin etmək üçün bir sıra tədbirlər həyata keçirmişdir. Filialda iki fakültə — "İlkin müəllim hazırlığı" və "İxtisasartırma və yenidənhazırlanma" fakültəsi, beş kafedra – "Humanitar fənlər", "Azərbaycan dili, ədəbiyyat və onların tədrisi metodikası", "Riyaziyyat və informatika", "Xarici dillər", "Ümumi fənlər" kafedraları fəaliyyət göstərir. Bundan başqa filialda üç kabinet — "Əlavə təhsilə metodik xidmət", "Müasir təlim metodları və dayaq məntəqələri ilə iş", "Kredit sistemi və tələbə nailiyyətlərinin qiymətləndirilməsi" kabinetləri və iki laboratoriya – "Təbiət elmləri" və "Folklor" laboratoriyaları, eləcə də kompüter mərkəzi fəaliyyət göstərmişdir.
Azərbaycan–Qazaxıstan futbol matçları
08.06.1993 Tehran BT Azərbaycan – Qazaxıstan (U-21) 3:3 28.04.2004 Almatı YO Qazaxıstan – Azərbaycan 2:3 06.09.2006 Bakı AÇSO Azərbaycan – Qazaxıstan 1:1 09.03.2007 Çimkənd BT Qazaxıstan – Azərbaycan 1:0 06.06.2007 Almatı AÇSO Qazaxıstan – Azərbaycan 1:1 03.02.2008 Antalya YO Azərbaycan – Qazaxıstan 0:0 03.06.2011 Astana AÇSO Qazaxıstan – Azərbaycan 2:1 06.09.2011 Bakı AÇSO Azərbaycan – Qazaxıstan 3:2 26.03.2016 Antalya YO Azərbaycan – Qazaxıstan 0:1 05.06.2018 Astana YO Qazaxıstan – Azərbaycan 3:0 03.06.2022 Astana ML Qazaxıstan – Azərbaycan 2:0 25.09.2022 Bakı ML Azərbaycan — Qazaxıstan 3:0 11.06.2024 Haladaş YO Azərbaycan — Qazaxıstan 3:2 21.01.2014 Antalya YO Azərbaycan – Qazaxıstan 1:0 04.06.2018 Astana YO Qazaxıstan – Azərbaycan 1:1 07.06.2022 Qəbələ, Azərbaycan YO Azərbaycan – Qazaxıstan 1:1 10.06.2022 Qəbələ, Azərbaycan YO Azərbaycan – Qazaxıstan 2:1 04.06.2024 Tiraspol, Moldova BT Azərbaycan – Qazaxıstan 2:0 31.10.2009 Bakı, Azərbaycan AÇSO Azərbaycan – Qazaxıstan 3:1 24.08.2010 Palanqa, Litva BT Azərbaycan – Qazaxıstan 3:1 27.04.2011 Almatı, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 2:3 27.08.2011 Palanqa, Litva BT Azərbaycan – Qazaxıstan 4:0 02.05.2012 Almatı, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 1:1 p. 5:4 31.05.2012 Bakı, Azərbaycan BT Azərbaycan – Qazaxıstan 4:0 11.01.2017 Sankt-Peterburq BT Azərbaycan – Qazaxıstan 2:2 29.04.2017 Podqoritsa, Monteneqro BT Azərbaycan – Qazaxıstan 1:1 pen. 3:4 26.08.2018 Astana, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 1:1 19.11.2019 Patra, Yunanıstan AÇSO, Qazaxıstan – Azərbaycan 2:0 11.04.2015 Bakı, Azərbaycan. UEFA-nın İnkişaf turniri. Azərbaycan – Qazaxıstan 4:0 SSRİ çempionatı, güclülər dəstəsi — "Kayrat" — "Neftçi" 40 +20=4–16 48–48 SSRİ çempionatı, birinci dəstə — "Kayrat" — "Neftçi" 18 +6=7–5 22–20 SSRİ kuboku — "Kayrat" — "Neftçi" 3 +0=1–2 3–5 "Birlik kuboku" 17.01.2006 Moskva - "Aktobe" – "Neftçi" 1:1 22.01.2008 Sankt-Peterburq - "Aktobe" – "Xəzər Lənkəran" 1:0 23.01.2009 Moskva - "Aktobe" – "İnter" 1:0 19.01.2010 Moskva - "Aktobe" – "Bakı" 2:0 "Yoldaşlıq görüşləri" 17.01.2008 Antalya - "Neftçi" – "Kayrat" 2:2 21.01.2008 Antalya - "Qarabağ" – "Ordabası" 2:1 14.01.2009 Antalya - "Xəzər Lənkəran" – "Aktobe" 3:1 22.01.2009 Antalya - "Xəzər Lənkəran" – "Atırau" 1:0 09.01.2011 Antalya - "İnter Bakı" – "Taraz" 2:1 21.01.2011 Antalya - "Bakı" – "Akjaik" 3:0 22.01.2011 Antalya - "Bakı" – "Şaxtyor Karaqanda" 1:1 16.08.2011 Bakı - "İnter Bakı" (U-10) – "Aktau" (UGİM) 10:1 16.01.2012 Sankt Peterburq, Rusiya BT Merke (U-14) - Neftçi (U-14) 0:3 21.01.2012 Antalya - "Neftçi" – "Aktobe" 1:1 21.01.2012 Antalya - "Simurq" – "Kaysar" 1:1 26.01.2012 Antalya - "Kəpəz" – "Atırau" 4:1 17.01.2013 Antalya - "Simurq" – "Akjaik" 0:1 19.01.2013 Antalya - "Xəzər Lənkəran" – "Jetısu" 1:1 21.01.2013 Antalya - "Neftçi" – "Aktobe" 3:2 30.01.2013 Antalya - "İnter Bakı" – "Ordabası" 2:0 13.01.2014 Antalya - "Qəbələ" – "Tobol" 2:1 18.01.2014 Antalya - "İnter Bakı" – "Aktobe" 1:1 20.01.2014 Antalya - "Qəbələ" – "Spartak Semey" 1:1 21.01.2014 Antalya - "Neftçi" – "Tobol" 4:2 13.01.2015 Antalya - "Simurq" – "Şaxtyot Karaqanda" 3:1 14.01.2015 Antalya - "İnter Bakı" – "Kayrat" 3:1 18.01.2015 Antalya - "Simurq" – "İrtış" 0:3 19.01.2015 Antalya - "Qəbələ-2" – "Tobol-2" 0:2 23.02.2015 Antalya - Azərbaycan (U-21) - Atırau 2:1 16.01.2016 Antalya, Türkiyə YO Zirə – Ordabası 1:4 17.01.2016 Antalya, Türkiyə YO Sumqayıt – Akjayık 1:0 19.01.2016 Antalya, Türkiyə YO Sumqayıt – İrtış -:- 23.01.2016 Antalya, Türkiyə YO İnter Bakı – Atırau 0:0 14.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Azərbaycan (U-21) – Okjetpes 2:2 15.01.2017 Antalya, Türkiyə YO İnter Bakı – Ordabası 0:0 15.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Şəmkir – Kıran 2:1 17.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Şəmkir – Okjetpes 1:0 18.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Şəmkir – Tobol 1:1 19.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Qəbələ – Ordabası 0:0 19.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Səbail – Kıran 2:4 19.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Sumqayıt – Atırau 1:2 22.01.2017 Antalya, Türkiyə YO Qarabağ – Atırau 0:1 15.01.2019 Antalya, Türkiyə YO Sumqayıt – Jetısu 1:1 16.01.2019 Antalya, Türkiyə YO Sabah – Tobol 2:2 23.01.2019 Antalya, Türkiyə YO Keşlə – Atırau 1:3 15.01.2020 Antalya, Türkiyə YO Səbail – Jetısu 0:1 19.01.2020 Antalya, Türkiyə YO Sabah – Kaysar 3:1 22.01.2020 Antalya, Türkiyə YO Qarabağ – Jetısu 1:0 25.01.2020 Antalya, Türkiyə YO Sumqayıt - Şaxtyor Karaqanda 4:2 21.10.2021 Bakı, Azərbaycan UEFA KL Qarabağ - Kayrat 2:1 11.01.2023 Antalya, Türkiyə YO Şamaxı - Kaysar 0:0 17.01.2023 Antalya YO Turan – Jetısu 2:0 18.01.2023 Antalya, Türkiyə YO Kəpəz – Kaysar 3:0 26.07.2017 Bakı YO Azərbaycan – Qazaxıstan 1:0 29.07.2017 Bakı YO Azərbaycan – Qazaxıstan 4:2 16.06.2015 Çimkənd, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 0:2 18.05.2017 Çimkənd, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 2:3 21.04.2012 Tbilisi, Gürcüstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan 0:2 07.08.2013 Kendzejin-Kozle, Polşa AÇSO Azərbaycan - Qazaxıstan 2:0 19.06.2015 Çimkənd, Qazaxıstan BT Qazaxıstan – Azərbaycan (U-19) 0:7 22.03.2023 Bosniya və Herseqovina AÇSO Azərbaycan - Qazaxıstan 2:0 17.04.2015 Bakı BT Azərbaycan – Qazaxıstan 0:0 pen. 5:4 04.05.2024 Minsk, Belarus BT Azərbaycan – Qazaxıstan 2:2 pen.
Azərbaycan–Qazaxıstan münasibətləri
Azərbaycan–Qazaxıstan münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Qazaxıstan Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. Azərbaycan ilə Qazaxıstan münasibətlərinin tarixi qədim tarixə malikdir. Belə ki, azərbaycanlılar və qazaxlar eyni kökə, mədəniyyətə, qədim tarixi münasibətlərə və ənənələrə malikdirlər. Bundan başqa bu xalqları dil və din eyniliyi də birləşdirir. Hər iki xalq Çar imperiyası və Sovetlər ittifaqı dönəmində vahid mərkəzdən idarə olunublar. Stalin rejimi zamanı minlərlə azərbaycanlı Qazaxıstana sürgün olunub. Qeyri-rəsmi məlumatlara görə hazırda Qazaxıstanda üç yüz minə qədər azərbaycanlı yaşayır. Qazaxıstanda yaşayan azərbaycanlılar elm, incəsənət, kənd təsərrüfatı, biznes və digər sahələrdə çalışırlar. Onlar Qazaxıstanın ictimai-siyasi həyatında yaxından iştirak edirlər. Hər iki ölkə SSRİ-nin tərkibində müttəfiq respublika olmuşlar.
Ağbaş Qazaxıstan qaramalı
Ağbaş Qazaxıstan qaramalı — ətlik qaramal cinsi. Qazax və kalmık inəklərinin Hereford buğa cinsi ilə cütləşdirilməsindən alınmışdır. Konstitusiyası möhkəm, ətlik keyfiyyəti yüksəkdir; otlaq şəraitində yaxşı kökəlir. Ağbaş Qazaxıstan qaramalının rəngi, əsasən, qırmızı, başı, döşü, qarnı, ayaqlarının aşağı hissəsi və quyruğunun ucu ağ olur. İnəklərin diri çəkisi 540–560 kq, buğalarınkı 850–1000 kiloqramdır. İnəkləri ildə 1300–1700 kq süd verir; Rusiyanın Orenburq, Volqoqrad və Saratov vilayətlərində də yetişdirilir. Бугримов Е. И., Казахская белоголовая порода крупного рогатого скота, М., 1952. Акопян К., Казахский белоголовый скот на Юго-Востоке СССР, Чкалов, 1956. Скотоводство. Крупный рогатый скот, т.
Bakı-Qazax magistral yolu
Azərbaycan Respublikasında Bakı şəhəri və Qazax rayonu arasında magistral yoldur.Qazaxdan sonra Gürcüstan,Qara dəniz boyu Türkiyə və Avropaya doğru uzanır.
Bakı Dövlət Universitetinin Qazax filialı
Bakı Dövlət Universitetinin Qazax filialı — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi. Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Qazax filialı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli 349 nömrəli Fərmanı ilə Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Qazax filialının bazasında yaradılmışdır. Qazax filialı 2000–2001-ci tədris ilində öz fəaliyyətinə çoxpilləli ali təhsil sisteminin bakalavr dərəcəsində "İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası", "Məktəbəqədər təhsilin pedaqogikası və metodikası", "Tarix və hüquq" ixtisasları üzrə ali pedaqoji təhsilli mütəxəssislərin hazırlanması, pedaqoji kadrların ixtisasının artırılması, təkmilləşdirilməsi və yenidənhazırlanması işini həyata keçirməklə başlamışdır. 2000–2001-ci tədris ilinə filial 38 nəfər tələbə qəbulu ilə başlamışdır. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 457 saylı 14.06.1999-cu il tarixli "Ekseriment aparılması barədə", 609 saylı 21.07.2000-ci il tarixli "Ekserimental ali baza təhsili proqramların təsdiqi barədə" və 640 saylı 10.19.99-cu il tarixli "Tələbələrin biliyinin qiymətləndirilməsinin çoxballı sistemi haqqında müvəqqəti Əsasnamənin təsdiqi barədə" əmrləri rəhbər tutaraq filialda I kurslarda tədris prosesi nazirliyin 23.08.2000-ci il tarixli təsdiqlənmiş eksperimental tədris planları, yuxarı kurslarda isə nazirlik tərəfindən 06.08.1997-ci il tarixində təsdiq olunmuş tədris planları əsasında aparılmışdır. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 8 yanvar 2001-ci il tarixli 8810/11–14 saylı məktubu ilə Gəncə Dövlət Universitetinin Qazax tədris müəssisəsinin "İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası" ixtisasının 291, o cümlədən, əyani 218, qiyabi 73 tələbəsi filiala köçürüldükdən sonra əyani və qiyabi şöbələrdə 376 nəfər tələbə olmuşdur. Bundan sonra filialda ilkin müəllim hazırlığı fakültəsi və dörd kafedra ("Riyaziyyat və texniki fənlər", "Azərbaycan dili və ədəbiyyatı", "Pedaqogika və ictimai fənlər", "Tibbi biliklərin əsasları və bədən tərbiyəsi") fəaliyyət göstərmişdir. Filial ixtisasartırma təhsili üzrə Tovuz, Gədəbəy, Ağstafa, Qazax, Şəmkir RTŞ-i ilə ikitərəfli müqavilə bağlamış, ixftisasartırma, yenidənhazırlanma və müəllimlərin təkmilləşdirilməsi prosesində fasiləsizliyi təmin etmək üçün bir sıra tədbirlər həyata keçirmişdir. Filialda iki fakültə — "İlkin müəllim hazırlığı" və "İxtisasartırma və yenidənhazırlanma" fakültəsi, beş kafedra – "Humanitar fənlər", "Azərbaycan dili, ədəbiyyat və onların tədrisi metodikası", "Riyaziyyat və informatika", "Xarici dillər", "Ümumi fənlər" kafedraları fəaliyyət göstərir. Bundan başqa filialda üç kabinet — "Əlavə təhsilə metodik xidmət", "Müasir təlim metodları və dayaq məntəqələri ilə iş", "Kredit sistemi və tələbə nailiyyətlərinin qiymətləndirilməsi" kabinetləri və iki laboratoriya – "Təbiət elmləri" və "Folklor" laboratoriyaları, eləcə də kompüter mərkəzi fəaliyyət göstərmişdir.
Bakı–Qazax magistral yolu
Azərbaycan Respublikasında Bakı şəhəri və Qazax rayonu arasında magistral yoldur.Qazaxdan sonra Gürcüstan,Qara dəniz boyu Türkiyə və Avropaya doğru uzanır.
Başqırd-qazax münasibətləri
Başqırd-Qazax münasibətləri uzun əsrlik tarixə malikdir. XVIII əsrdə Kiçik juz Başqırd torpaqları ilə sərhədə malik idi. Uzun əsrlik qonşuluq öz növbəsində Başqırd mədəniyyətinə öz təsirini göstərmişdir. Bununla yanaşı iki xalq arasında sərhəd problemləri və toqquşmalar olmuşdur. Bizim günlərdə də Qazaxıstan və Başqırdıstan arasında isti iqtisadi, siyasi və mədəni əlaqələr qurulur. 1993-cü ildə iki respublika arasında ticari-iqtisadi əməkdaşlıq imzalanmışdır. 2003-cü ildə Qazaxıstan Başqırdıstandan 155.6 milyon dollar, əks istiqamətdə isə 80.8 milyon dollar dəyərində mal göndərilmişdir. 14 oktyabr 2004-cü ildə Astanada Başqırdıstan Respublikasının nümayəndəliyi açılmışdır. Nümayəndəlik ticari-iqtisadi, elmi-texniki və mədəni əlaqələrin möhkəmləndirilməsini hədəfləyirdi. 2016-ci nümayəndəlik Rusiyada baş verən ağır iqtisadi durum səbəbindən bağlanmışdır.
Birləşmiş Krallıq–Qazaxıstan münasibətləri
Qazaxıstan–Böyük Britaniya münasibətləri – iki ölkə arasında ilk münasibətlər 19 yanvar 1992-ci ildə qurulmuşdur. Böyük Britaniya Qazaxıstanda öz səfirliyini 1992-ci ilin oktyabrında, Qazaxıstan isə Böyük Britaniyadakı səfirliyini 1996-cı ilin fevralında açmışdır. Son on illiklər zamanı Qazaxıstanla Qərb ölkələri arasında münasibətlər olduqca yaxşı yöndə inkişaf etməkdədir. Bu onun terrorizmə qarşı mübarizədə göstərdiyi mövqe ilə əlaqədardır. Böyük Britaniya Qazaxıstanda olan xarici investorlar arasında 3-cü ölkədir. Ümumi xarici yatırımların həcmi 14 % təşkil edir. Böyük Britaniyaya məxsus 100-dən artıq şirkətin Qazaxıstanda biznesi vardır ВАЕ Systems «Air Astana» şirkətində 49 % səhmə sahibdir. Qazaxıstan-Böyük Britaniya strateji dialoqu qarşılıqlı siyasi dialoq və əməkdaşlıq üçün bir platformadır. Ona hər iki ölkənin xarici işlər naziri başçılıq edir. Britanitya investorları və şirkətləri Qazaxıstan iqtisadiyyatına 1991-ci ildən 25 milyard dollar investisiya qoymuşdur.
Braziliya–Qazaxıstan münasibətləri
Qazaxıstan–Braziliya münasibətləri — Braziliya Respublikası ilə Qazaxıstan Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. Ölkələr Birləşmiş Millətlər Təşkilatının və Ümumdünya Ticarət Təşkilatının üzvüdür. Sovet İttifaqının dağılmasından qısa müddət sonra Braziliya 26 dekabr 1991-ci ildə Qazaxıstanın müstəqilliyini tanıyır. Hər iki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 22 sentyabr 1993-cü ildə qurulmuşdur. Başlanğıcda hər iki ölkənin nümayəndələri ilə yalnız Birləşmiş Millətlər Təşkilatında, beynəlxalq forumlarda görüşürdülər. 2006-cı ilin avqust ayında Braziliya Astanada bir səfirlik açır. 2007-ci ildə Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev Braziliyaya rəsmi səfər edir. Səfər Braziliya Prezidenti Luis İnasio Lula da Silvanın 2009-cu ildə Qazaxıstana gəlməsi ilə qarşılıqlı olur. 2012-ci ilin oktyabrında Qazaxıstan Braziliyada daimi səfirlik açır. Braziliya və Qazaxıstan davamlı inkişaf və ətraf mühitin qorunması məsələləri kimi qlobal məsələlərdə oxşar mövqeləri bölüşür.
Böyük Britaniya–Qazaxıstan münasibətləri
Qazaxıstan–Böyük Britaniya münasibətləri – iki ölkə arasında ilk münasibətlər 19 yanvar 1992-ci ildə qurulmuşdur. Böyük Britaniya Qazaxıstanda öz səfirliyini 1992-ci ilin oktyabrında, Qazaxıstan isə Böyük Britaniyadakı səfirliyini 1996-cı ilin fevralında açmışdır. Son on illiklər zamanı Qazaxıstanla Qərb ölkələri arasında münasibətlər olduqca yaxşı yöndə inkişaf etməkdədir. Bu onun terrorizmə qarşı mübarizədə göstərdiyi mövqe ilə əlaqədardır. Böyük Britaniya Qazaxıstanda olan xarici investorlar arasında 3-cü ölkədir. Ümumi xarici yatırımların həcmi 14 % təşkil edir. Böyük Britaniyaya məxsus 100-dən artıq şirkətin Qazaxıstanda biznesi vardır ВАЕ Systems «Air Astana» şirkətində 49 % səhmə sahibdir. Qazaxıstan-Böyük Britaniya strateji dialoqu qarşılıqlı siyasi dialoq və əməkdaşlıq üçün bir platformadır. Ona hər iki ölkənin xarici işlər naziri başçılıq edir. Britanitya investorları və şirkətləri Qazaxıstan iqtisadiyyatına 1991-ci ildən 25 milyard dollar investisiya qoymuşdur.
BƏƏ–Qazaxıstan münasibətləri
Qazaxıstan–BƏƏ münasibətləri — Qazaxıstan Respublikası ilə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasında diplomatik əlaqələr 1 oktyabr 1992 -ci ildə qurulmuşdur. Qazaxıstan Respublikasının BƏƏ-dəki səfirliyi 2006 -cı ilin sentyabrında açılmışdır. Qazaxıstan Respublikasının Dubaydakı Baş Konsulluğu 1997 -ci ildən fəaliyyət göstərir. 2013-cü ilin oktyabr ayından M. Menilbekov Qazaxıstan Respublikasının BƏƏ-də fövqəladə və səlahiyyətli səfiridir. BƏƏ-nin Astanadakı səfirliyi 2005-ci ilin oktyabr ayından fəaliyyət göstərir. 27 dekabr 2016-cı ildən BƏƏ-nin Qazaxıstan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Məhəmməd Sultan İsa əl-Cabirdir. Qazaxıstan ilə BƏƏ arasındakı münasibətlər qarşılıqlı anlaşma və etimad mühitində inkişaf edir. Bu, ən yüksək və yüksək səviyyədə təmasların müsbət dinamikası ilə dəstəklənir. Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti NA Nazarbayevin BƏƏ -yə rəsmi və işgüzar səfərləri (1998, 2000, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012,) nəticəsində ikitərəfli əlaqələrin möhkəm təməli qoyulmuşdur. 2013, 2014, 2016, 2017).).), Həmçinin BƏƏ Prezidenti Şeyx Xəlifə bin Zayed Əl Nəhyanın 2008 -ci ildə Qazaxıstana cavab rəsmi səfəri və 2004, 2006, 2007, 2009, 2010 -cu illərdə şəxsi səfərləri.
Cənubi Qazaxıstan
Cənubi Qazaxıstan (qaz. Оңтүстік Қазақстан) — Qazaxıstan Respublikasın, keçmişdə isə Qazaxıstan SSR-in tərkibində iqtisadi region. O, şərqdən qərbə Almatı, Cambul, Türkistan və Qızılorda vilayətlərdən ibarətdir.
Cənubi Qazaxıstan Dövlət Universiteti
Muxtar Əvəzov adına Cənubi Qazaxıstan Dövlət Universiteti (CQDU) (qaz. М. О. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті (ОҚМУ)) (əvvəllər — Qazaxıstan Kimya Texnologiyaları İnstitutu, Cənubi Qazaxıstan Texniki Universiteti) — 76 texniki və humanitar ixtisas üzrə təhsil verən Çimkent şəhərində yerləşən dövlət nəznində olan ali təhsil müəssisəsi. 1943-cü ildə qurulmuşdur. Böyük Vətən Müharibəsinin dövründə, SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin 19 iyun 1943-cü il tarixli qərarı ilə 679B saylı Qərara uyğun olaraq İnşaat Materialları Texnoloji İnstitutunun yaradılması qərara alındı. Həmin il 29 iyun tarixində SSRİ Xalq Komissarlığı yanında Ümumittifaq Ali Təhsil Komitəsi və SSRİ Tikinti Materialları Komissarı “Qazaxıstan SSR-in Çimkent şəhərində Texnoloji Tikinti Materialları İnstitutunun təşkili haqqında” əmr verdi. Sovetskaya küçəsindəki (indiki Kazbek B) pedaqoji məktəbin binası universitetə ​​verildi. Əslində, institutun açılışında böyük bir töhfə verən, inşaat sahəsinə ehtiyac duyulan ixtisaslı mütəxəssislərin təcili olaraq ən yüksək orqanlara çatdırılmasıdır. 1940-cı il 30 mart 2012-ci ildə Almatı vilayətinin Taldıkorqan rayonunun Erkin kəndində anadan olmuşdur. Huak qəbiləsindən gəldi. 1958-59-cü illər Ukrayna SSR Dneprodzerjinskdəki 8 nömrəli texniki məktəbdə təhsil almışdır.
Cənubi Qazaxıstan vilayəti
Türkistan vilayəti (qaz. Түркістан облысы) (1962–1992-ci illərdə Çimkənd vilayəti, 2018-ci ilədək Cənubi Qazaxıstan vilayəti) — Qazaxıstan Respublikasının cənubunda vilayət. Vilayətin əsası Cənubi Qazaxıstan vilayəti (qaz. Оңтүстік Қазақстан облысы) adı altında 10 mart 1932-ci ildə qoyulmuşdur. 3 may 1962-ci ildən 6 iyul 1992-ci ilə vilayətin adı dəyişdirilib Şimkent vilayəti adlandırıldı. Vilayətin əvvəlki adı 1992-ci ildə bərpa edildi. 2018-ci ilin 19 iyun tarixi Qazaxıstan prezidentinin fərmanı əsasında, vilayətin keçmiş paytaxt Şimkənd şəhəri onun inzibati tərkibindən çıxarılıb, respublika tabeli şəhəri edilmişdi. Onun əvəzinə vilayətin yeni inzibati mərkəzi Türkistan şəhəri olub. Vilayətin sahəsi 117 249 km² təşkil edir və respublika ərazisinin 4,3 %-i tutur, əhalisi 2,6 milyon nəfərdir (2011). 4 şəhəri, 11 rayonu var.
Cənubi Qazaxıstan əyaləti
Türkistan vilayəti (qaz. Түркістан облысы) (1962–1992-ci illərdə Çimkənd vilayəti, 2018-ci ilədək Cənubi Qazaxıstan vilayəti) — Qazaxıstan Respublikasının cənubunda vilayət. Vilayətin əsası Cənubi Qazaxıstan vilayəti (qaz. Оңтүстік Қазақстан облысы) adı altında 10 mart 1932-ci ildə qoyulmuşdur. 3 may 1962-ci ildən 6 iyul 1992-ci ilə vilayətin adı dəyişdirilib Şimkent vilayəti adlandırıldı. Vilayətin əvvəlki adı 1992-ci ildə bərpa edildi. 2018-ci ilin 19 iyun tarixi Qazaxıstan prezidentinin fərmanı əsasında, vilayətin keçmiş paytaxt Şimkənd şəhəri onun inzibati tərkibindən çıxarılıb, respublika tabeli şəhəri edilmişdi. Onun əvəzinə vilayətin yeni inzibati mərkəzi Türkistan şəhəri olub. Vilayətin sahəsi 117 249 km² təşkil edir və respublika ərazisinin 4,3 %-i tutur, əhalisi 2,6 milyon nəfərdir (2011). 4 şəhəri, 11 rayonu var.
Danimarka–Qazaxıstan münasibətləri
Qazaxıstan–Danimarka münasibətləri — Qazaxıstan Respublikası ilə Danimarka Krallığı arasında ikitərəfli diplomatik əlaqələr 7 may 1992-ci ildə qurulmuşdur. 21 fevral 2015-ci ildə Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev eyni vaxtda Qazaxıstanın İsveçdəki fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Dastan Eleukenovu Danimarkaya səfir təyin etdi. 28 noyabr 2013-cü ildə Qazaxıstanın Dövlət Katibi Marat Tacin, Danimarka Krallığının Rusiya Federasiyasındakı Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri Tomas Vinklerdən və həmçinin Qazaxıstan, Qırğızıstan, Belarus, Türkmənistan və TacikistanÖzbəkistandan etimadnamə aldı. 2000-ci ildə Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev Danimarka Krallığına rəsmi səfər etdi. 9 fevral 2010-cu ildə Qazaxıstanın Almaniyadakı və eyni zamanda Danimarkadakı səfiri Nurlan Onjanov Danimarka Xarici İşlər Nazirliyinin Dövlət katibi Maykl Zilmer-Cons ilə görüşdü. 1 may 2015-ci il tarixinə Qazaxıstanda 35 birgə Qazaxıstan-Danimarka müəssisəsi qeydiyyatdan keçmişdir. Qazaxıstan (14 fevral 2009), sonra Danimarka (6 aprel 2010) bütün diplomatik pasport sahibləri üçün vizaları ləğv etdi. 1993-2003-cü illərdə Danimarka Qazaxıstan iqtisadiyyatına təxminən 1,7 milyon dollar sərmayə qoydu. Danimarkanın 2004-2008 -ci illərdə Qazaxıstana ixracatı 253 milyon DKK -dan 488 milyon DKK -ya yüksəldi. Amma 2009-cu ildə 297 milyon DKK -ya düşdü.
Dəmirçilər (Birinci Şıxlı, Qazax)
Dəmirçilər — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun Birinci Şıxlı kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 14 iyul 1998-ci il tarixli, 524-IQ saylı Qərarı ilə Qazax rayonunun Birinci Şıxlı kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki Dəmirçilər kəndi rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır. Kənd dəmirçilər nəslinə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. "Dəmirçilər" adında Qazax rayonunun Dəmirçilər kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibində bir başqa kənd də mövcuddur. Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində, Birinci Şıxlı kəndinin yaxınlığında yerləşir.
Dəmirçilər (Dəmirçilər, Qazax)
Dəmirçilər — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun Dəmirçilər kənd inzibati ərazi vahidində kənd. Kənd Coğaz çayının sahilində, dağın ətəyində yerləşir. Kənd dəmirçilər nəslinə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. XVI əsrdə qızılbaş tayfaları sırasında adları çəkilən dəmirçilər sonralar qazax tayfa birliyinin ən qüdrətli tirələrindən birinə çevrilmişdir. "Dəmirçilər" adında Qazax rayonunun Birinci Şıxslı inzibati ərazi dairəsində də kiçik kənd mövcud olmuş, 14 iyul 1998-ci ildə ləğv edilmişdir. 2009-cu il əhalinin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1489 nəfər əhali yaşayır. Əhalinin 736 nəfəri kişilər, 753 nəfəri qadınlardan ibarətdir.
Dəmirçilər bələdiyyəsi (Qazax)
Qazax bələdiyyələri — Qazax rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən bələdiyyələr. Azərbaycanda bələdiyyə sistemi 1999-cu ildə təsis olunub. "Bələdiyyələrin statistik ərazi təsnifatı" (PDF). stat.gov.az. 2021-08-21 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-05-03.

Tezlik illər üzrə

Sözün tezliyi - sözün mətnlərdə hansı tezliklə rast gəlinmə göstəricisidir. Bu rəgəm 1 000 000 söz arasında sözün neçə dəfə meydana gəlməsini göstərir.

Ümumi • 116.81 dəfə / 1 mln.
2002 ••••••• 47.97
2003 ••••••••••• 78.34
2004 •••••••••••••••• 118.92
2005 ••••••••••••• 95.14
2006 •••••••••••••••• 118.02
2007 •••••••••••••••• 117.77
2008 •••••••••••••••• 115.72
2009 ••••••••••••••• 107.35
2010 ••••••••••••• 93.86
2011 ••••••••••••••• 105.61
2012 •••••••••••••••• 118.75
2013 •••••••••••••••• 115.82
2014 ••••••••••••••• 108.29
2015 ••••••••••••••••• 123.00
2016 •••••••••••••••••••• 148.72
2017 •••••••••••••••••••• 145.03
2018 •••••••••••••••••••• 143.08
2019 ••••••••••••••••••• 140.34
2020 •••••••••••••• 100.38

qazax sözünün leksik mənası və izahı

qazax sözünün rus dilinə tərcüməsi

  • 1 1. казах (город в азербайджане); 2. казах (народ); 3. казахский;

    Azərbaycanca-rusca lüğət / qazax
  • 2 I сущ. казах, казашка. Qazaxlar казахи (народ тюркской языковой группы, составляющий основное население Казахстана) II прил. казахский. Qazax xalqı казахский народ, qazax dili казахский язык, qazax ədəbiyyatı казахская литература

    Azərbaycanca-rusca lüğət / qazax

qazax sözünün inglis dilinə tərcüməsi

qazax sözünün fransız dilinə tərcüməsi

qazax sözünün ləzgi dilinə tərcüməsi

"qazax" sözü ilə başlayan sözlər

Oxşar sözlər

#qazax nədir? #qazax sözünün mənası #qazax nə deməkdir? #qazax sözünün izahı #qazax sözünün yazılışı #qazax necə yazılır? #qazax sözünün düzgün yazılışı #qazax leksik mənası #qazax sözünün sinonimi #qazax sözünün yaxın mənalı sözlər #qazax sözünün əks mənası #qazax sözünün etimologiyası #qazax sözünün orfoqrafiyası #qazax rusca #qazax inglisça #qazax fransızca #qazax sözünün istifadəsi #sözlük